Şevket Yusuf Tekindor
Ankara’daki hastanelerde yapılan araştırmalar, acil servislere başvuru nedenlerinin hastaneye ve döneme göre değişebildiğini gösteriyor. 2025’in ikinci yarısında bir vakıf üniversitesi hastanesinde incelenen kayıtlarda ilk sırada akut üst solunum yolu enfeksiyonu yer aldı.
2025 araştırmasında ilk sırada üst solunum yolu enfeksiyonu
Ufuk Tıp Dergisi’nde 22 Nisan 2026’da yayımlanan araştırmada, Ankara’daki bir vakıf üniversitesi hastanesinin acil servisine 1 Temmuz-31 Aralık 2025 tarihleri arasında başvuran 8 bin 383 kişi değerlendirildi.
En sık kaydedilen tanılar akut üst solunum yolu enfeksiyonu (yüzde 18,7), enfeksiyöz gastroenterit (yüzde 7,4) ve nonspesifik ağrı sendromları (yüzde 6,1) oldu. Buna göre bu hastanede incelenen başvuruların yaklaşık beşte birinde akut üst solunum yolu enfeksiyonu tanısı konuldu.
Başvuruların yüzde 83,7’si yeşil alanda değerlendirildi
Araştırmada başvuruların yüzde 83,7’si yeşil alan, yüzde 16,1’i sarı alan, yüzde 0,2’si ise kırmızı alan olarak sınıflandırıldı. En yoğun başvuru yapan yaş grubu yüzde 23,9’la 25-34 yaş aralığı olurken, en yoğun saatler 19.00-21.00 olarak kaydedildi. Başvuruların en fazla olduğu gün pazartesiydi.
Hastaların yüzde 6,8’i hastaneye yatırıldı; yüzde 0,52’sinin yoğun bakım ihtiyacı oldu. Araştırmacılar, sonuçların yalnızca incelenen hastanenin hasta profilini yansıttığını belirtti. Bu nedenle oranlar Ankara’daki tüm hastanelere genellenemiyor.
2014-2015 kayıtlarında ilk üç tanı solunum yollarıyla ilgiliydi
Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2014 yılı ile 2015’in ilk üç ayını kapsayan 15 aylık kayıtlarını inceleyen başka bir çalışmada 179 bin 144 acil servis başvurusu ele alındı.
En sık görülen tanılar sırasıyla 29 bin 24 başvuruyla akut tonsillit, 22 bin 294 başvuruyla üst solunum yolunun diğer hastalıkları ve 19 bin 592 başvuruyla akut farenjit oldu. İlk üç sıradaki tanıların tamamı solunum yollarıyla ilişkiliydi. Listede ayrıca miyalji (19 bin 587), viral ve diğer tanımlanmış bağırsak enfeksiyonları (18 bin 574), tanımlanmamış yumuşak doku bozuklukları (18 bin 50) ve esansiyel hipertansiyon (16 bin 446) yer aldı.
Başka bir hastanede karın ağrısı ilk sıraya çıktı
Ankara’daki bir vakıf üniversitesi hastanesinin erişkin acil servisinde 1 Ağustos 2017-31 Temmuz 2018 döneminde yapılan araştırma, farklı bir sıralama ortaya koydu. Çalışmada 16 bin 383 başvuru incelendi; en sık tanılar yüzde 10,5 ile karın ağrısı, yüzde 7,2 ile bulantı ve kusma, yüzde 5,9 ile akut üst solunum yolu enfeksiyonu oldu.
Başvuruların yüzde 31’i kış aylarında gerçekleşti. Bu çalışmada hastaların yüzde 60,1’i acil olmayan grupta değerlendirildi.
Başvuru sıralamaları hastaneye göre değişebiliyor
Hastanenin bulunduğu bölge, hizmet verdiği yaş grubu, mevsim, hastanenin kamu ya da üniversite hastanesi olması, çevredeki sağlık kuruluşları ve başvuranların profili sonuçları etkileyebiliyor. Ayrıca bir sağlık kuruluşuna başvuru nedeni, bir hastalığın toplumdaki yaygınlığıyla aynı ölçüt değil.
Karın ağrısı veya bulantı-kusma bir başvuru şikâyeti ya da tanı kodu olarak kaydedilebilir; bu belirtilerin altında farklı hastalıklar bulunabilir. Bir hastalığın toplumda yaygın olması da acil servislerde en sık görülen tanı olacağı anlamına gelmiyor.
Çalışmalarda ortaklaşan başlık: solunum yolu enfeksiyonları
Farklı yıllardaki Ankara araştırmalarında tanı sıralamaları değişse de üst solunum yolu enfeksiyonları ortak biçimde öne çıktı. 2014-2015 dönemini kapsayan çalışmada akut tonsillit, üst solunum yolunun diğer hastalıkları ve akut farenjit ilk üçte yer alırken, 2025 verilerini inceleyen araştırmada akut üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 18,7 ile ilk sıradaydı.
Mide-bağırsak enfeksiyonları da iki araştırmada üst sıralarda görüldü. Ağrı şikâyetleri, kas ağrıları ve hipertansiyon ise öne çıkan diğer tanılar arasında yer aldı.
