Şevket Yusuf Tekindor
Fon soruşturmasında tasfiye süren yatırım fonlarının hak sahiplerine 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılmasını öngören düzenleme henüz yasalaşmadı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, teklifin ekimde yasalaşması halinde ödemelerin aynı ay başlayabileceğini belirtti. Ancak tutar, tüm yatırımcılar için kesin bir ödeme garantisi değil.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla 7 portföy yönetim şirketine bağlı 131 yatırım fonu tasfiye sürecine alındı. SPK’nin 23 Eylül tarihli açıklamasında bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunduğu bildirildi. Bu sayı, parasını hâlâ alamamış yatırımcıların sayısı olarak değerlendirilmemeli.
Yılmaz, 12 Ekim’de Anadolu Ajansı Editör Masası’nda yaptığı açıklamada, 1 milyon liraya kadar ara ödeme öngören düzenleme yasalaşırsa ödemelerin ekimde başlayabileceğini söyledi. 9 Ekim’de TBMM’ye sunulan Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi ise 12 Ekim itibarıyla Plan ve Bütçe Komisyonundaydı.
Ara ödeme kimleri kapsayacak?
Teklifteki olağanüstü tasfiye mekanizmasının, SPK’nin 17 Eylül kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve yeni kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi henüz tamamlanmamış fonlara uygulanması öngörülüyor.
SPK’nin 1 Ekim tarihli duyurusunda Tera, Pusula, Atlas ve Hedef portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonlarda mutabakatı tamamlanan hak sahiplerine, yatırımcı başına fon başına 1 milyon lirayı geçmeyecek ara ödeme usulü açıklanmıştı. TBMM’deki teklif ise ödeme hesabının kapsamını ayrıntılandırıyor.
Hesaplamada yalnızca yatırımcının hesabında görünen fon değeri değil, fonlara yatırdığı ve daha önce çektiği tutarlar da dikkate alınacak. SPK tarafından ilgili kanun hükümleri çerçevesinde piyasa bozucu eylem, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığına katıldığı belirlenen kişi ve kuruluşların özel ödeme mekanizmasından yararlanamaması öngörülüyor.
Ödenecek tutar nasıl hesaplanacak?
Teklifteki “net yatırım tutarı” hesabında, yatırımcının fona yaptığı nakit girişleri ile fondan çektiği tutarlar esas alınacak. Tasfiye varlıklarının bütün hak sahiplerine ödeme için yeterli olmaması halinde bu hareketlerin TÜFE ve Yİ-ÜFE değişimlerinin aritmetik ortalamasıyla güncellenmesi, çekilen tutarların ise ilk giren ilk çıkar yöntemiyle mahsup edilmesi planlanıyor.
Ancak 1 milyon liraya kadar ara ödeme, endeksleme yapılmadan bulunan net yatırım tutarını aşamayacak. Para piyasası dışındaki fonlarda güncel fon payı değeri de sınır oluşturabilecek. Daha önce hesaba yansımış yüksek fon değeri veya kâğıt üzerindeki getiri, aynı miktarın nakit olarak ödeneceği anlamına gelmiyor.
Ara ödeme, yatırımcının nihai alacağından düşülecek. Fon varlıklarının satılması ya da hukuki süreçlerde değer geri kazanılması halinde sonraki aşamalarda ek ödeme yapılması mümkün olabilecek.
Fonlarda nakit yetersiz kalırsa ne olacak?
Yılmaz, bazı fonlarda 1 milyon liraya kadar ödeme yapmaya yetecek nakit bulunmayabileceğini belirtti. Açıklamasında, geri kazanılan kaynakların ilgili fonlara daha hızlı aktarılmasını ve nakdin yetmemesi durumunda net yatırım tutarı en düşük hak sahibinden başlanmasını seçenekler arasında saydı.
Kanun teklifi ayrıca SPK’ye tüm hak sahipleri için ortak bir asgari ara ödeme tutarı belirleme yetkisi vermeyi öngörüyor. Dolayısıyla 1 milyon TL bir garanti değil, ulaşılabilecek azami sınır. Ödeme miktarı ve zamanı fonun nakit durumuna ve hesaplama sonuçlarına göre değişebilir.
17 fon için ödeme aktarımı duyuruldu
Yeni kanun teklifinden ayrı yürüyen olağan tasfiye kapsamında, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı 8 Ekim’de A1 Capital, Bulls ve Pardus tarafından kurulan 17 fonun ödeme tutarlarının Ziraat Bankası tarafından ilgili banka ve aracı kuruluş hesaplarına aktarıldığını duyurdu. Tutarların yatırımcı hesaplarına bu kuruluşlarca iletileceği bildirildi.
Yılmaz, 12 Ekim’de yaklaşık 44 bin yatırımcının ödemelerinin gerçekleştirildiğini, kapalı fonlardaki yatırımcılar da hesaba katıldığında yaklaşık 46 bin kişinin olağan tasfiye sürecine girdiğini söyledi. 8 Ekim tarihli duyuru ise ödemelerin banka ve aracı kuruluşlara aktarılmasını bildiriyor; yatırımcıların bireysel hesaplarına geçen tutarların ayrı bir dökümünü içermiyor.
Ödemeler hangi kaynaklardan karşılanacak?
Yılmaz, ödemelerde kamu kaynağı kullanılmayacağını belirterek üç finansman kaynağı açıkladı: Tasfiye fonlarında kalan ve nakde çevrilebilecek varlıklar, haksız veya olağan dışı kazançların gönüllü iadesiyle sağlanacak tutarlar ve hukuki süreçlerde sorumluluğu belirlenen kişi ve şirketlerin mal varlıklarından geri kazanılması hedeflenen kaynaklar.
SPK’nin 1 Ekim tarihli duyurusuyla Birleşik Fon Bankası nezdinde TMSF adına fonlara özel isteğe bağlı iade hesapları açıldı. Kanun teklifi de tahsilat ve geri kazanım işlemleri için TMSF’ye ek yetkiler verilmesini öngörüyor. Bu görev, bankalardaki sigortalı mevduata benzer bir devlet garantisi anlamına gelmiyor; Yılmaz da sermaye piyasası yatırımlarında böyle bir kamu güvencesi bulunmadığını vurguladı.
Ödemeler ekimde başlayacak mı?
Yılmaz’ın açıkladığı takvimde teklifin 14 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülmesi, ardından Genel Kurul sürecine geçilmesi bekleniyor. Düzenlemenin ekimde yasalaşması halinde olağanüstü tasfiye kapsamındaki ara ödemelerin de aynı ay yapılabileceği belirtildi.
MKK, Takasbank, Ziraat Bankası ve İş Bankası gibi kurumların teknik hazırlıklarının tamamlandığını söyleyen Yılmaz, her fon için kesin ödeme günü veya yatırımcı bazında ödeme listesi açıklamadı. Olağanüstü tasfiye kapsamında fiilen ödenecek toplam tutar da belirtilmedi.
Yatırımcılar kendi fon kayıtlarını banka veya aracı kuruluşlarından kontrol edebilir ve SPK ile görevli kuruluşların duyurularını takip edebilir. SPK’nin ilan ettiği isteğe bağlı iade hesapları, yatırımcıların para çekmesi için değil, kazanç iadesi yapmak isteyenler için açıldı.
Yatırımcılar anaparalarının tamamını alabilecek mi?
Açıklanan düzenlemeler ara ödemenin çerçevesini ortaya koyuyor; ancak her yatırımcının anaparasının tamamını ne zaman alacağına ilişkin kesin bir sonuç sunmuyor. Nihai ödeme, fonların gerçek varlıklarının belirlenmesine, bunların nakde çevrilmesine, geri kazanılacak tutarlara ve tasfiye hesaplarına bağlı olacak.
Teklifin yasalaşıp yasalaşmadığının yanı sıra fon bazında kaç kişiye, hangi tarihte ve ne kadar ödeme yapıldığının açıklanması da sürecin izlenmesi açısından önem taşıyor.
