Kadir Polat Toban
ABD ara seçimleri ve Orta Doğu’daki gelişmeler emtia fiyatlarında sert hareketlere yol açtı. Değerli metaller yükselirken platin haftalık yüzde 7,1’lik artışla ilk sırada yer aldı; Brent petrol ise yüzde 13,4 geriledi.
3 Kasım’da ABD’de yapılan Kongre ara seçimlerinin ardından Demokratların iki kanatta da çoğunluğu elde etmesi ve teknoloji hisselerindeki satışlar yatırımcıları güvenli limanlara yöneltti. Ons altın haftayı yüzde 5 artışla 4 bin 70 dolardan tamamladı. Orta Doğu’da çatışmaların yatışabileceği beklentisi ise Brent petrolün varil fiyatını aşağı çekti.
Seçim sonuçları sonrasında yapay zekâ sektöründe düzenlemelerin sıkılaşabileceği endişesi teknoloji hisselerindeki satışları hızlandırdı ve ABD tahvil faizlerini düşürdü. Tahvil getirilerindeki gerileme değerli metallere destek verirken, haftanın son işlem gününde açıklanan istihdam verileri yükselişleri kısmen sınırladı. ABD’de tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi arttı; işsizlik oranı yüzde 4,1, ortalama saatlik kazançlardaki aylık yükseliş yüzde 0,4 oldu.
Platin yüzde 7,1 yükseldi
Dolar endeksi, Fed’in aralık ayında faiz artırımına gidebileceği beklentisiyle haftayı yüzde 0,4 yükselişle 102,3 seviyesinde kapattı. Doların güçlenmesine karşın güvenli liman talebi, Hindistan’da Diwali öncesi perakende alımların artması ve Çin’de mücevher talebinin toparlanması değerli metalleri destekledi.
Üç haftalık düşüş serisini sona erdiren ons altın haftalık yüzde 5 değer kazandı. Değerli metaller arasında en yüksek artış yüzde 7,1 ile platinde görüldü. Gümüş yüzde 5,8, paladyum yüzde 4,7 yükseldi.
Brent petrol düşerken doğal gaz arttı
Körfez’de tankerlere yönelik saldırılar sürse de ABD seçimlerinin ardından Orta Doğu’da gerilimin azalacağı ve petrol sevkiyatının artacağı beklentisi petrol fiyatlarındaki risk primini düşürdü. Brent petrolün varil fiyatı haftalık yüzde 13,4 geriledi.
ABD’de kasım ortasında orta ve doğu bölgelerde havanın soğuyacağı öngörüsü ile sıvılaştırılmış doğal gaz tesislerine akışın artması doğal gaz fiyatlarını destekledi. Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre stoklar 30 Ekim haftasında 77 milyar fit küp arttı; bu miktar beş yıllık ortalamanın 61 milyar fit küp üzerindeydi. Buna rağmen doğal gaz haftayı MMBtu başına yüzde 5 artışla tamamladı.
Endonezya’daki arz endişesi nikeli yükseltti
Yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarına ilişkin belirsizlikler, bakır başta olmak üzere sanayi metallerini baskıladı. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası depolarındaki bakır stoklarının bir haftada yüzde 24’ten fazla azalarak 33 bin 848 tona inmesi daha büyük bir düşüşü sınırladı.
Endonezya’da bazı maden şirketlerinin orman alanlarında izinsiz faaliyet yürüttüğü iddiasıyla işlem başlatılması arz kesintisi endişesi yarattı. Tezgâh üstü piyasada nikel libre başına yüzde 7,7 yükseldi. Bakır yüzde 3,5, çinko yüzde 2,9 ve kurşun yüzde 1,4 gerilerken alüminyum haftayı yatay kapattı.
Tahıl, şeker ve kahve fiyatları geriledi
İyileşen sevkiyat koşulları ve yüksek rekolte beklentileri tarım emtialarında fiyatları aşağı çekti. Rusya’nın Baltık limanlarından, Ukrayna’nın ise Romanya ve Tuna Nehri üzerinden tahıl ihracatını artırması arz endişelerini hafifletti. Chicago Ticaret Borsası’nda soya fasulyesi yüzde 3,2, buğday yüzde 2,2, mısır yüzde 1,2 düştü. ABD’deki üretim kaybı ve Asya’da El Niño’ya ilişkin endişelerle pirinç yüzde 2,4 yükseldi.
Hindistan’da şeker üretiminin ekim sonu itibarıyla 845 bin tona ulaşması, Brezilya’nın kahve ihracatını artıracağı beklentisi ve Batı Afrika’da ana kakao hasadının piyasaya girmesi yumuşak emtialarda satış getirdi. ICE’de şeker yüzde 5,7, kahve yüzde 5,5 geriledi; pamuk yüzde 1,5 arttı. Fildişi Sahili’ndeki kuraklık endişelerine rağmen kakao ton fiyatı haftayı yüzde 3,9 kayıpla tamamladı.
