Şevket Yusuf Tekindor
Ankara Metrosu ve Ankaray’da trenin ilerlediği iki ana ray, elektrik taşıyan bölüm değil. Asıl tehlike, hattın yanında bulunan ve 750 volt doğru akım taşıdığı belirtilen üçüncü ray. Raylara düşenlerin bu raya yaklaşmaması, perondakilerin ise acil durdurma butonunu kullanması gerekiyor.
Ankara Metrosu’nda elektrik üçüncü raydan sağlanıyor
Ankara Metrosu’nun M1, M2, M3 ve M4 hatları ile Ankaray’ın A1 hattında trenler, tepeden geçen katener telleri yerine zemindeki üçüncü raydan enerji alıyor. Tren tekerleklerinin üzerinde ilerlediği ortadaki iki ray ise elektrik devresinin dönüş hattı olarak kullanılıyor.
Hattın yan tarafında, genellikle peronun karşı duvarına yakın konumda uzanan üçüncü ray, sarı ya da fiberglas bir kapakla örtülü. Trenlerin akım toplama pabuçları bu raya temas ederek enerji sağlıyor. Koruyucu kapak üst kısmı kapatsa da rayın bazı bölümleri açıkta kalıyor.
Üçüncü ray 750 volt doğru akım taşıyor
Ankara Metrosu ve Ankaray’daki üçüncü rayda 750 volt doğru akım bulunduğu belirtiliyor. Bu raya temas, ağır yanıklara ve kalp durmasına yol açabilecek ölümcül bir risk taşıyor. Raylara düşen bir kişinin ayağa kalkarken üçüncü raya tutunması, kapağın altına basması ya da kapağı kırması tehlikeyi artırabiliyor.
Raylara düşen yolcular için uyarılar
Raylara telefon veya çanta gibi bir eşya düşürülürse hatta inmemek ve istasyon güvenlik görevlilerine haber vermek gerekiyor. Görevliler, enerjinin kesilmesini sağlayarak yalıtkan uzun kıskaçlarla eşyayı alabiliyor.
- Üçüncü raydan uzak durun: Sarı kapaklı raya dokunmayın, tutunmayın ve üzerine basmayın.
- Perondaki acil durdurma butonunu kullanın: Raylara biri düştüğünde perondaki yolcuların kırmızı “Acil Durum / Tren Durdurma” butonuna basması öneriliyor. Buton yaklaşan treni durdurabilir ve ilgili bölgedeki cer elektriğinin kesilmesini sağlayabilir.
- Tren yaklaşırken perona çıkılamıyorsa: Kaynakta, peron duvarının altındaki yaşam boşluğunda cenin pozisyonunda beklenmesi ve iki rayın arasına yatılmaması gerektiği belirtiliyor.
Başkentray’da enerji sistemi farklı
Sincan-Kayaş arasında çalışan Başkentray’da yerde üçüncü ray bulunmuyor. TCDD Taşımacılık tarafından işletilen hatta trenler, üzerlerindeki pantografla 25 bin volt alternatif akım taşıyan katener tellerinden enerji alıyor. Bu nedenle tehlike, zemindeki raylardan ziyade trenin üzerine çıkmak ya da havai tellere yaklaşmak; elektrik atlaması ölümcül sonuçlara neden olabiliyor.
