Şevket Yusuf Tekindor
Çankaya’daki Seğmenler Parkı’nın bulunduğu alan, park düzenlemesinden önce bağları ve bağ evleriyle biliniyor; Kavaklıdere deresi de vadiden geçiyordu. Parkın yapımına 1981’de başlandı, alan 1983’te açıldı.
Bugün yürüyüş yolları, çim alanları ve amfi tiyatrosuyla Ankaralıların buluşma noktalarından biri olan Seğmenler Parkı’nın geçmişi, 1980’lerdeki park düzenlemesinden daha eskiye uzanıyor. Akademik çalışmalar, parkın bulunduğu Kavaklıdere vadisinin bir dönem bağlar, bağ evleri ve doğal su sistemiyle şekillendiğini aktarıyor.
Bağlar ve bağ evleriyle şekillenen bir vadi
Osman Yozgat’ın 2024 tarihli yüksek lisans tezi, Seğmenler Parkı’nın bulunduğu bölgenin kentsel parka dönüştürülmeden önce bağları ve bağ evleriyle tanındığını belirtiyor. Bu tablo, Kavaklıdere’nin modern yapılaşma öncesindeki kırsal ve doğal görünümüne işaret ediyor.
Bağ evleri ve çevresindeki bahçeler, Ankara’nın tarihsel yerleşim kültürünün parçaları arasındaydı. Bugün yüksek yapılar ve diplomatik temsilciliklerle çevrili Kavaklıdere, geçmişte farklı bir peyzaja sahipti.
Kavaklıdere deresi parkın bulunduğu vadiden geçiyordu
Seğmenler Parkı’nın yer aldığı vadinin doğal unsurlarından biri Kavaklıdere’ydi. Fotoğraf Sanatı Kurumu Derneğinin, Ali Vedat Oygür rehberliğindeki kültür gezisini aktaran çalışmasına göre dere Oran yönünden başlayıp Çankaya üzerinden ilerliyor, bugünkü Seğmenler Parkı’nın bulunduğu vadiden geçerek Kuğulu Park yönüne uzanıyordu.
Aylin Alicanoğlu’nun ODTÜ’de 2020’de hazırladığı tezde de parkın su öğeleri ile Kavaklıdere arasındaki ilişki ele alınıyor. Çalışmada, park içindeki havuza Kavaklıdere suyunun ulaştığı bilgisi yer alıyor.
Parkın yapımına 1981’de başlandı
Ankara’nın güneye doğru genişlemesiyle Kavaklıdere’de konut, elçilik ve kamu yapıları arttı. Alicanoğlu’nun tezinde, parkın peyzaj mimarı Selami Sözer’le 6 Mart 2018’de yapılan görüşmeden aktarılan bilgilere göre, dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren arazinin durumunu yetersiz buldu. Ankara Belediye Başkanı Süleyman Önder döneminde bölgede kent parkı yapılması gündeme geldi.
Tasarım görevi Selami Sözer’e verilen projenin yapımına 1981’de başlandı. Seğmenler Parkı, Mustafa Kemal Atatürk’ün doğumunun 100. yılı anısına tasarlanan kamusal alanlardan biri olarak 1983’te hizmete açıldı.
Yaklaşık 67 bin metrekarelik park
ANFA Genel Müdürlüğünün bilgilerine göre Seğmenler Parkı yaklaşık 67 bin metrekarelik alana yayılıyor. Parkta yürüyüş yolları, çim alanlar, havuz, spor alanları ve etkinliklerde kullanılan bir amfi tiyatro bulunuyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesinin kültürel miras envanterinde parkın ve anıtlarının tarihi 1983 olarak veriliyor; Burhan Alkar ve İlhan Koman’ın isimleri de anılıyor. Atatürk Bulvarı ile İran Caddesi arasındaki vadiye kurulan park, eski doğal topoğrafyanın kent yaşamına kazandırıldığı yeşil alanlardan biri oldu.
Seğmenler Parkı’nın bulunduğu yerde eskiden başka bir park değil, bağlar ve bağ evleriyle tanınan bir vadi vardı. Kavaklıdere deresi de bu vadinin doğal peyzajının önemli parçalarından biriydi.
