Angaralı
İlk kez ev alacaklara yönelik uygun finansman modelleri, konut üretimiyle birlikte ele alınmadığında fiyatları yukarı çekebilir. Gayrimenkul Uzmanı Olcay Selvi, alıcılara kredi koşullarının yanı sıra ödeme güvenliği ve tapu kontrollerine de dikkat etmeleri çağrısı yaptı.
Selvi, konut kredisi faizinin düşürülmesinin tek başına konut erişilebilirliği sorununu çözmeyeceğini belirtti. Konut arzı artırılmadan talebin desteklenmesi durumunda ev fiyatlarının yükselebileceğini söyleyen Selvi, finansman modellerinin konut üretimini de teşvik etmesi gerektiğini vurguladı.
“Vatandaşa ucuz kredi vermek kadar, o kredinin karşılığında alabileceği konutun fiyatını da kontrol edebilmek gerekiyor” diyen Selvi, ilk kez ev sahibi olacaklara yönelik destekleri olumlu bulduğunu ancak bunların arz politikalarıyla birlikte planlanması gerektiğini kaydetti.
Güvenli Ödeme Sistemi 1 Aralık’ta başlıyor
Gayrimenkul alım satımında para transferi ile tapu devrinin güvenli biçimde tamamlanmasının önemine değinen Selvi, Güvenli Ödeme Sistemi’nin alıcı ve satıcı arasındaki güven sorununu azaltabileceğini söyledi. Sistemin kayıtlı ve şeffaf ticarete katkı sunabileceğini ifade etti.
Selvi, uygulamanın tapu devri öncesinde para gönderilmesi, üçüncü kişilerin hesaplarının kullanılması ve satış gerçekleşmeden bedel alınması gibi riskleri azaltabileceğini belirtti. Ticaret Bakanlığının 28 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, taşınmaz satışlarında sistemin zorunlu uygulama başlangıç tarihinin 1 Aralık 2026 olarak yeniden belirlendiği bildirildi. Ertelemenin teknik altyapı ve entegrasyon çalışmaları ile kurumların ve sektör paydaşlarının hazırlıklarını tamamlaması amacıyla yapıldığı aktarıldı.
Ancak sistemin her türlü dolandırıcılığı önlemeyeceğine dikkat çeken Selvi; sahte ilan, sahte vekâlet ve mülkiyet sorunlarının ayrıca kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Doğru ilan, geçerli yetki belgesi ve tapu incelemesinin önemini vurguladı.
Kapora öncesinde ilanı ve mülk sahibini doğrulayın
İnternet ilanlarında piyasa değerinin çok altında gösterilen fiyatlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirten Selvi, ev görülmeden ve mülk sahibinin ya da yetkili temsilcisinin kimliği doğrulanmadan kapora gönderilmemesini önerdi. Tapu bilgilerinin de ödeme öncesinde kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
Aynı evin farklı kişilerce farklı fiyatlarla ilana konması, mülk sahibinin evi göstermemesi ve gerçekçi olmayan düşük bedeller şüphe işaretleri arasında yer alıyor. Selvi, kapora ödemesinde taşınmazın bilgileri, satış bedeli ve ödeme şartlarının yanı sıra alımdan vazgeçilmesi hâlinde uygulanacak hükümlerin de yazılı belgede açıkça belirtilmesini istedi.
Tapuda gerçek satış bedeli beyan edilmeli
Satış bedelini tapuda gerçekte olduğundan düşük göstermenin ileride mali ve hukuki sorunlara yol açabileceğini belirten Selvi, işlemlerin şeffaf biçimde yürütülmesi gerektiğini söyledi. Gerçek bedelin eksik bildirilmesinin, taşınmazın sonraki satışı, vergisel yükümlülükler ve taraflar arasındaki uyuşmazlıklar bakımından sonuç doğurabileceğini kaydetti.
Gelir İdaresi Başkanlığının açıklamasına göre tapu harcı, emlak vergisi değerinden düşük olmamak üzere beyan edilen gerçek satış bedeli üzerinden hesaplanıyor. Gerçek satış bedelinin eksik beyan edildiğinin belirlenmesi hâlinde eksik harç, vergi ziyaı cezasıyla birlikte alıcı ve satıcıdan tahsil edilebiliyor.
Ev almadan önce hangi kayıtlar incelenmeli?
Selvi, konut alırken yalnızca binanın fiziksel durumuna ve fiyatına bakılmamasını; tapu ve belediye kayıtlarının da incelenmesini önerdi. Kontrol edilmesi gereken başlıca bilgiler şöyle:
- Tapu kaydındaki malik bilgileri ve taşınmazın niteliği
- Bağımsız bölüm bilgileri
- İpotek, haciz ve şerh gibi takyidatlar
- Belediyedeki emlak beyan değeri
- İmar ve yapı durumuna ilişkin bilgiler
- Yapı ruhsatı ve iskân belgesi
- Varsa yönetim planı
Satış vekâletnameyle yapılacaksa belgenin geçerliliğinin ve satış yetkisinin kapsamının da doğrulanması gerekiyor. Selvi, emlak danışmanlarının rolünün yalnızca alıcı ile satıcıyı buluşturmak olmadığını; işlemin sağlıklı ilerlemesine katkı sunmak ve riskleri önceden görmeye yardımcı olmak olduğunu ifade etti.
