Kadir Polat Toban
İnşaat Mühendisleri Odası, “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında 81 ilde düzenlenen eş zamanlı açıklamalarda adil ücret, güvenceli çalışma ve bağımsız yapı denetimi taleplerini dile getirdi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), 12 Kasım 2026’da saat 12.00’de Türkiye genelinde ortak basın açıklamaları yaptı. Mühendislerin ve yurttaşların katıldığı buluşmalarda çalışma hayatındaki sorunların giderilmesi ve yapı güvenliğini esas alan politikaların uygulanması istendi.
İMO, nitelikli mühendislik hizmetlerinin toplumun güvenli yaşam hakkıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin konutların, okulların, hastanelerin ve altyapı tesislerinin güvenliğini de ilgilendirdiği vurgulandı.
Düşük ücret ve güvencesiz çalışma tepkisi
Açıklamada, kamuda çalışan inşaat mühendislerinin üstlendikleri teknik, hukuki ve mali sorumluluklara rağmen ücret ve özlük haklarında kayıplar yaşadığı ifade edildi. Yetersiz istihdam, taşeronlaşma ve liyakate aykırı uygulamaların kamu mühendislik kapasitesini zayıflattığı savunuldu.
Özel sektörde düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam öne çıkan sorunlar olarak sıralandı. Sigorta primlerinin gerçek kazancın altında yatırılması ve çalışma günlerinin eksik bildirilmesinin sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediği belirtildi. İMO, mühendislik emeği, bilgi ve sorumluluğu gözeten asgari ücret düzenlemesi yapılmasını; SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden gerçekleştirilmesini istedi.
Gençler, emekliler ve kadın mühendisler için talepler
Genç mühendislerin iş bulmakta yaşadığı güçlüğe dikkat çekilen açıklamada, istihdam ihtiyacını ve eğitim niteliğini gözeten planlama yapılması çağrısı yer aldı. Mesleğe yeni başlayan mühendislerin eğitim ve deneyim olanaklarının artırılması gerektiği kaydedildi.
Emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşamaya yetecek düzeye çıkarılması, kadın mühendislerin işe alım, ücret ve mesleki ilerlemede karşılaştığı ayrımcılığın giderilmesi istendi. Güvenli çalışma ortamları oluşturulması; mobbing, taciz ve şiddete karşı etkili önlemler alınması da talepler arasında sıralandı.
Her şantiyeye bir şef çağrısı
İMO, proje ve danışmanlık hizmetlerinde düşük fiyat odaklı rekabetin hizmet niteliğini aşındırdığını belirterek proje bedellerinin mühendislik emeğinin karşılığını verecek biçimde belirlenmesini istedi.
Şantiye şefliğinin sahada fiilen ve tam zamanlı yapılması gerektiği ifade edildi. Aynı kişinin birden fazla şantiyede görevlendirilmesine son verilmesi, her şantiyeye bir şef atanması ve şeflerin ücret, sözleşme ve mesleki bağımsızlıklarının güvence altına alınması talep edildi.
Yapı denetiminde bağımsızlık
Yapı denetim sisteminin kamu yararı temelinde yeniden düzenlenmesini isteyen İMO, denetim kuruluşları ile laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olmasını önerdi. Etüt ve proje denetiminin uygulama denetiminden ayrılması; görevini yapan mühendislerin baskı, tehdit ve şiddete karşı korunması gerektiği belirtildi.
Denetimin niteliğini yükseltecek çalışma koşulları ve hukuki güvenceler sağlanması da açıklamadaki talepler arasında yer aldı.
Yetki ve sorumlulukların netleştirilmesi istendi
Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli eğitimi temel alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması çağrısı yapıldı. Mühendislerin sorumluluklarının fiilen yürüttükleri görevler, yetkiler, kusur ve nedensellik ilişkisi dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği ifade edildi.
Deprem yargılamalarında sorumluların bilimsel ve teknik incelemelerle tespit edilmesi, bilirkişilik sisteminin güçlendirilmesi ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulması istendi.
Yapı stoku envanteri ve periyodik kontrol önerisi
Türkiye’nin güncel ve kapsamlı yapı stoku envanterinin hazırlanmasını isteyen İMO, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi çağrısında bulundu. Güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmalarında can güvenliği ile sosyal adaletin esas alınması gerektiği belirtildi.
Binaların yalnızca inşaat sırasında değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik kontrol sistemi önerildi. Yurttaşların yaşadıkları, satın alacakları veya kiralayacakları yapıların güvenliğine ilişkin bilgilere erişiminin güvence altına alınması istendi.
Ankara’daki açıklamaya İMO yöneticileri katıldı
İMO Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Uluata ve Genel Sekreter Bülent Tatlı, Denizli’deki açıklamada yer aldı. Ankara’daki buluşmaya Yönetim Kurulu Sayman Üyesi İhsan Kaş ile Yönetim Kurulu üyeleri Burkay Güçyetmez ve Recep Yılmaz katıldı.
Yönetim Kurulu 2. Başkanı Hatice Ülkü Özer ile üyeler Elif Ersoy ve Temel Pirli İstanbul’da; Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi Eylem Ulutaş Ayatar ve üye Ufuk Akın İzmir’deki açıklamalarda bulundu. Diğer yönetim kurulu üyeleri Diyarbakır, Eskişehir, Muğla, Antalya ve Tekirdağ’daki buluşmalara katıldı.
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası sürecek
İMO, Türkiye Büyük Millet Meclisini, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını mühendislerin mesleki sorunları ile toplumun güvenli yaşam hakkı konusunda adım atmaya çağırdı. Açıklamada, mühendislerin haklarının korunmasının kamu yararının gereği olduğu belirtilerek “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyasının sürdürüleceği duyuruldu.
