Kadir Polat Toban
ASELSAN’ın 10 milyar doları aşan bakiye sipariş büyüklüğü, şirketin kasasında aynı miktarda nakit bulunduğunu göstermiyor. Siparişler, teslimat ve tahsilat aşamalarına yayılan uzun vadeli projeleri ifade ederken üretim için şirketin önceden harcama yapması gerekiyor. Bu iş hacmi, Ankara’daki tedarikçi ve sanayi ekosistemine de sipariş olarak yansıyor.
Bakiye sipariş, henüz tahsil edilmemiş proje değeridir
ASELSAN’ın Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı yeni iş ilişkisi bildirimleriyle gündeme gelen bakiye sipariş, sözleşmesi imzalanmış ancak üretimi tamamlanmamış, teslim edilmemiş ve tahsilatı gerçekleşmemiş projelerin toplam değerini ifade ediyor. Bu nedenle sipariş büyüklüğünü kasadaki nakit ve nakit benzerleriyle bir tutmak doğru değil.
Hava savunma sistemleri, radarlar, elektronik harp ve elektro-optik sistemler gibi ürünlerin geliştirilmesi ve teslimatı ortalama 3 ila 8 yıl sürebiliyor. Sözleşme tutarları, kısmi teslimatlar yapıldıkça ciroya; tahsilat gerçekleştikçe de nakde dönüşüyor. Büyük sipariş hacmi, şirketin 2030’lu yıllara uzanan üretim takvimini gösteriyor.
Büyüyen siparişler finansman ihtiyacını artırabiliyor
Üretim için gerekli yarı iletken çipler, özel alaşımlı hammaddeler ve alt sistemler, teslimatlardan önce tedarik ediliyor. Ar-Ge personelinin maaşları ve yeni temiz oda yatırımları da üretim süreci devam ederken maliyet oluşturuyor. Buna karşılık kamu kurumlarından ve ihracat yapılan ülkelerden gelen ödemeler proje takvimine bağlı olarak zamana yayılıyor.
Bu farklı zamanlama, ticari alacakları ve net işletme sermayesi ihtiyacını artırabiliyor. Şirket, siparişleri üretmek için mevcut nakdini kullanabiliyor; zaman zaman kısa vadeli finansal borçlanmaya da başvurabiliyor. Dolayısıyla bakiye sipariş rekoru, tek başına kasadaki para miktarını göstermiyor.
Sipariş hacminin Ankara sanayisine yansıması
ASELSAN, Macunköy, Akyurt, Gölbaşı ve ODTÜ Teknokent yerleşkelerinde üretim yapıyor ve binlerce yurt içi tedarikçiyle çalışıyor. Tedarikçi ağının önemli bir bölümü Ankara merkezli KOBİ’lerden oluşuyor.
Bakiye siparişlerdeki artışın OSTİM, İvedik OSB, Başkent OSB ve Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas OSB’deki hassas talaşlı imalat, kablaj, kart dizgi ve yazılım firmalarına alt yüklenici siparişleri olarak yansıdığı belirtiliyor. Yüksek katma değerli ihracat sözleşmelerinin toplam siparişlerdeki payının artması da şirketin döviz bazlı nakit akışını hızlandırırken Ankara’daki yan sanayi ekosistemini destekliyor.
