Kadir Polat Toban
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da düzenlenen 111. Dönem Kaymakamlık Kursu Kura Töreni’nde terörün Türkiye’ye 40 yılda 2,3 trilyon dolara mal olduğunu açıkladı. Bu tutar, güncel nüfus ve kur üzerinden yapılan hesaplamaya göre kişi başına yaklaşık 1 milyon 331 bin, dört kişilik aile başına ise 5 milyon 325 bin liralık ekonomik kayba karşılık geliyor.
Hesaplama fırsat maliyetini de kapsıyor
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı verilerine dayandırılan hesaplamada, 2,3 trilyon dolarlık toplam maliyet TÜİK’in 86 milyon 502 bin 286 kişilik nüfus verisiyle karşılaştırıldı. Kişi başına düşen tutar 26 bin 589 dolar olarak hesaplandı. 9 Kasım 2026 tarihli 50,07 liralık kur referansıyla bu miktar 1 milyon 331 bin lirayı aşıyor. Dört kişilik bir aile için hesaplanan karşılık yaklaşık 106 bin 356 dolar, yani 5 milyon 325 bin lira.
Bu dağılım, vatandaşların devlete ödemesi gereken bir borç ya da doğrudan cebinden çıkan para anlamına gelmiyor. Hesaplama, terörün yol açtığı kayıpların ve terör olmasaydı ulaşılabilecek ekonomik büyüklüğün bugünkü nüfusa göre ifade edilmesini amaçlıyor.
Yıllık ortalama kayıp 57,5 milyar dolar
Toplam maliyetin 40 yıla eşit biçimde dağıtılması, yıllık ortalama kaybı 57 milyar 500 milyon dolar düzeyine getiriyor. Bu tutarın kişi başına güncel karşılığı ise yılda 665 dolar olarak hesaplandı.
Borçlanma ve vergi kayıpları da hesapta
Toplam tutar yalnızca güvenlik operasyonlarının giderlerini veya zarar gören kamu binalarını içermiyor. Hesaplamanın önemli bölümünü gerçekleşmeyen ekonomik faaliyetler ve fırsat maliyetleri oluşturuyor.
Erdoğan, 29 Temmuz 2026’da maliyetin bazı kalemlerini açıklamış; terör kaynaklı 40 yıllık kümülatif borçlanma maliyetinin 520 milyar dolara, vergi kaybının ise 123 milyar dolara ulaştığını belirtmişti. Bölgeye yönelmeyen özel sektör yatırımları, yapılamayan tarım ve hayvancılık faaliyetleri, turizm gelirlerindeki kayıplar ve istihdam kapasitesinin azalması da toplam ekonomik maliyetin unsurları arasında yer alıyor.
