Şevket Yusuf Tekindor
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’de elma üreticileriyle bir araya gelerek yaşadıkları sorunları dinledi. Üreticiler, geçen yıl zirai don ve kuraklık nedeniyle ürün kaybı yaşadıklarını, bu yıl ise düşük alım fiyatları ve artan giderler yüzünden elmalarını satmakta zorlandıklarını anlattı.
Üreticilerin aktardığına göre meyve suyu fabrikaları geçen yıl elmayı 9 liradan alırken bu yıl alım fiyatı 3,5 liraya kadar geriledi. Tüccarın alıma yanaşmadığını belirten çiftçiler, meyveyi toplama ve nakliye gelirlerinin işçilik masraflarını bile karşılamadığını söyledi.
Üreticiler, hasat giderlerini karşılayamıyor
Elma üreticisi Cemil Ertama, geçen yıl soğuk nedeniyle ürün alamadıklarını, bu yıl ise elde ettikleri ürünün gelir getirmediğini söyledi. Fabrikaya iki seferde toplam sekiz ton elma gönderdiğini belirten Ertama, satıştan aldığı paranın tamamını işçilere verdiğini; ilaç, gübre, su ve kendi emeğinin giderlerinin karşılanmadığını ifade etti.
Ertama, tüccarın elma almadığını ve depolamanın da pahalı olduğunu belirterek kasa başına 150 lira maliyet oluştuğunu aktardı. Üretimde sekiz kez ilaçlama yaptıklarını söyleyen Ertama, işçi yevmiyesinin 2 bin lira, budama işçisinin günlük ücretinin ise 4 bin lira olduğunu kaydetti. Yeme, içme ve ulaşım giderlerinin de üreticiye ait olduğunu ekledi.
Diğer üretici Hasan Hüseyin İlknur da elmayı 3,5 liradan sattıklarını, bu gelirin işçi ve motor giderlerini karşılamadığını söyledi. İlknur, 20 dönüm arazide yetişen 80-100 ton elmayı satamadıklarını ve maliyetlerinin yarısını dahi çıkaramadıklarını belirtti.
Niğde’de yaklaşık 10 bin elma üreticisi bulunuyor
Gürer, Niğde’nin elma üretiminde Türkiye’de ilk üç il arasında, elma ağacı sayısında ise ilk sırada olduğunu söyledi. İlde 240 bin dekar alanda yaklaşık 10 bin elma üreticisinin faaliyet gösterdiğini belirten Gürer, Türkiye genelindeki üretimin 4,5 milyon ton civarında olduğunu aktardı.
Gürer, elmanın depolanabildiğini, kurutularak, işlenerek ve taze tüketim yoluyla değerlendirilebildiğini; buna rağmen üreticilerin ürünü dalında bırakmak zorunda kaldığını ifade etti. İşçilik giderlerinin hasadı güçleştirdiğini belirten Gürer, bu yıl elmanın da zayi olan ürünler arasına girdiğini söyledi.
Gürer’in paylaştığı fiyatlara göre 2024’te 15-20 lira olan elma fiyatı sezon başında 25-30 liraya çıktıktan sonra 10-15 liraya kadar geriledi. Meyve suyu fabrikalarının 2024’te 9-11 lira aralığında aldığı elmanın fiyatı ise bu yıl 3,5 liraya düştü.
Depolama ve ihracat sorunları öne çıktı
Elma üretiminde soğuk, dolu, sıcaklık, kuraklık, hastalık ve zararlılar ile hasat öncesi dökülme ve depolama kayıplarının etkili olduğunu belirten Gürer, düşük satış fiyatlarının üreticinin maliyetlerini karşılamasını zorlaştırdığını söyledi. Depolanan ürünün yaklaşık sekiz aylık bir dönemde pazara sunulması gerektiğini, soğuk hava deposu giderlerinin de üreticinin yükünü artırdığını kaydetti.
Gürer, ihracatta kısıtlama ve daralma yaşandığını, Niğde’den 12 ülkeye ihracat yapılmasına rağmen bu dönemde üreticilerin sorun yaşadığını ifade etti. Elma üreticilerinin desteklenmesi ve ihracatın desteklenmesi için çözüm aranması gerektiğini belirten Gürer, ürünün değer bulmaması hâlinde çiftçilerin bahçe bakımına ayırdığı harcamaları azaltabileceği uyarısında bulundu.
