Ankara’daki MTA Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi’nde sergilenen iki fulgurit, 1999’da Nevşehir’de kuma düşen yıldırımın oluşturduğu camımsı yapılar olarak dikkat çekiyor. Yaklaşık 30 bin santigrat dereceye ulaşabilen yıldırım ısısı, silisli kumu eriterek yıldırımın topraktaki izini tüp biçiminde bıraktı.
![]()
Çankaya’daki Maden Tetkik ve Arama (MTA) Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi’nde fosil ve değerli taşların yanı sıra, giriş katındaki vitrinde iki fulgurit örneği de sergileniyor. Dış yüzeyleri pürüzlü, içleri camsı ve düzgün olan bu oluşumlar, halk arasında “yıldırım taşı” adıyla biliniyor.
![]()
İki örnek 1999’da Nevşehir’den çıkarıldı
Müze kayıtlarına göre, yan yana sergilenen fulguritler 1999 yılında Nevşehir bölgesinden getirilerek envantere alındı. Volkanik tüf ve silisli kum bakımından zengin bölgedeki örnekler, saha uzmanlarınca bulunup topraktan bütün halde çıkarıldı.
Fulguritler rüzgâr ve su erozyonuyla doğada kolayca parçalanabildiğinden, örneklerin sağlam biçimde korunarak müzeye ulaştırılması önem taşıyor. Nevşehir kumundaki silisyum dioksit, yani kuvars, tüp benzeri yapıların oluşmasını sağladı.
Yıldırımın ısısı kumu camlaştırdı
Bir yıldırımın yeryüzüne ulaştığında oluşturduğu ısı yaklaşık 30 bin santigrat dereceye çıkabiliyor. 1999’da Nevşehir’deki kumlu alana düşen yıldırımın enerjisi, çevresindeki silisli kumu anında eritti. Enerji azaldığında eriyen kum hızla soğuyarak yıldırımın topraktaki ilerleme güzergâhını izleyen camsı bir boruya dönüştü.
Milyonlarca yılda oluşan kayaçların aksine, fulguritler yıldırımın etkisiyle çok kısa sürede meydana geliyor. Müzede korunan iki örnek, bu anlık jeolojik oluşumun izlerini taşıyor.