Harvard mezunu Türk matematikçi Levent Alpöge, Anthropic’in yapay zekâ modeli Claude ile yürüttüğü çalışma sonucunda yaklaşık 167 yıldır çözülemeyen Riemann hipotezini kanıtladığını ileri sürdü. İddia henüz bağımsız matematikçiler tarafından doğrulanmış değil.
Alpöge, kişisel internet sitesinde yayımladığı açıklamada, yapay zekâyla iş birliğinin kendisini tarihi bir kanıta ulaştırdığına inandığını belirtti. Kanıtın matematik camiasında kabul görmesi için uzmanlarca ayrıntılı biçimde incelenmesi gerekiyor.
Genelleştirilmiş Riemann hipotezi için de kanıt iddiası
Alpöge’nin açıklamasına göre çalışma, klasik Riemann hipotezinin yanı sıra daha kapsamlı bir problem olan Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi’ni de kapsıyor. Matematikçi, bu hipotezin de doğrulandığını öne sürdü.
Çalışmanın denetlenebilmesi amacıyla kanıt sürecinde kullanılan kodlar da paylaşıldı. Kodların, matematiksel ifadeleri ve mantıksal çıkarımları kontrol etmekte kullanılan Lean programlama diliyle hazırlandığı belirtildi.
Kodların yayımlanması, kanıtın matematik camiasınca kabul edildiği anlamına gelmiyor. Bağımsız uzmanların incelemesi ve matematiksel geçerliliğin doğrulanması, iddianın değerlendirilmesinde belirleyici olacak.
Riemann hipotezi neyi açıklıyor?
Alman matematikçi Bernhard Riemann, 1859’da asal sayıların dağılımına ilişkin önemli bir soru ortaya koydu. Hipotez, asal sayıların dağılımını anlamada temel araçlardan biri olan Riemann zeta fonksiyonunun sıfır noktalarıyla ilgili.
Varsayıma göre fonksiyonun önemsiz olmayan tüm sıfır noktalarının karmaşık düzlemde reel kısmı 1/2 olan doğru üzerinde bulunması gerekiyor. Hipotezin kanıtlanması, asal sayıların dağılımına ilişkin matematiksel anlayış açısından önem taşıyor.
Riemann hipotezi, Clay Matematik Enstitüsü’nün belirlediği yedi Milenyum Ödülü Problemi arasında yer alıyor. Çözümü matematik camiasınca kabul edilen kişi veya kişilere 1 milyon dolar ödül veriliyor.
Levent Alpöge’nin akademik geçmişi
Alpöge, 2014’te Harvard Üniversitesi’nden matematik ve fizik lisans dereceleriyle mezun oldu; aynı dönemde fizik yüksek lisansını da tamamladı. Dört üzerinden dört not ortalamasıyla üniversite birincisi oldu.
2010’da lise son sınıf öğrencisiyken ABD genelindeki Intel Bilim Yetenekleri Yarışması’nda 40 finalist arasına giren Alpöge, çeşitli üniversitelerden kabul aldıktan sonra Harvard’da eğitim görmeyi seçti.
Çalışmaları American Mathematical Monthly, Journal of Combinatorial Theory, Journal of Number Theory ve International Mathematics Research Notices gibi bilimsel dergilerde yayımlandı. Ayrıca Harvard College Mathematics Review dergisinin editörlüğünü yaptı.
Alpöge’nin Riemann hipotezine ilişkin iddiası, bağımsız matematikçilerin incelemesinin ardından değerlendirilebilecek. Bu süreç tamamlanana kadar iddia kesinleşmiş bir bilimsel sonuç olarak kabul edilmiş değil.