Kadir Polat Toban
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026-2027 eğitim öğretim yılında uygulanacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin (OYSS) kapsamını ve işleyişini 24 soruluk rehberle açıkladı. Sistem, ortaokul 5, 6 ve 7. sınıflar ile lise 9, 10 ve 11. sınıflardaki belirli dersleri kapsayacak.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda ölçme ve değerlendirmede ortak standartlar oluşturmak amacıyla hazırlanan sistem için öğretmen eğitimleri 19-23 Ekim 2026’da yapıldı. Öğretmenler, 26 Ekim’e kadar Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden deneme uygulamalarına katılabildi.
OYSS hangi sınıf ve derslerde uygulanacak?
Ortaokulda Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce dersleri sisteme dahil edildi. Lise düzeyinde ise Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü ve ahlak bilgisi, felsefe ve İngilizce derslerinin yazılı sınavları OYSS üzerinden yapılacak.
Konu soru dağılım tablolarında yer alan seçmeli dersler de kapsamda bulunuyor. Tablolara dahil edilmeyen seçmeli derslerin sınavlarını alan zümre öğretmenleri hazırlayıp uygulayacak.
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile İngilizce derslerinde okuma ve yazma sınavları sistem üzerinden gerçekleştirilecek. Dinleme ve konuşma sınavlarını ise ilgili alan zümre öğretmenleri yürürlükteki mevzuata göre yapacak.
Soruları kim hazırlayacak?
MEB, öğretmenlerin kullanımı için beceri temelli açık uçlu sorulardan oluşan bir havuz oluşturacak. Sınav başına ortalama 6 ila 8 açık uçlu soru yöneltilmesi öngörülüyor.
Alan zümre öğretmenleri, seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki açık uçlu soru ile bu soruların puanlama anahtarlarını hazırlayacak. Ayrıca soru havuzundan seçilen iki soruda değişiklik yapabilecek. Havuzda kolay, orta ve zor düzeyde sorular bulunacak; öğretmenler öğrencilerin öğrenme durumlarını dikkate alarak güçlük düzeyini ve puan değerlerini belirleyebilecek.
Bu nedenle ortak soru havuzunun kullanılması, bütün okullarda aynı soruların ya da aynı güçlükte sınavların yapılacağı anlamına gelmiyor. Sınav hazırlıkları alan zümrelerinin ortak çalışmasıyla yürütülecek; EBA modülüne gerekli bilgileri okulun alan zümre başkanı girecek.
Hangi okul ve sınıflar kapsam dışında?
Milletlerarası özel öğretim kurumları, akşam liseleri, mesleki eğitim merkezleri, özel eğitim meslek okulları ve özel eğitim uygulama okulları sistem dışında tutuldu. İstisna, özel eğitim uygulama okullarının I, II ve III. kademeleriyle bu programların uygulandığı özel eğitim sınıflarını da kapsıyor. Hazırlık sınıflarında da OYSS uygulanmayacak.
Ortaokulda çoklu yabancı dil programı uygulanan sınıfların yabancı dil sınavları kapsam dışı. Ayrıca 7 ve 11. sınıflardaki İngilizce dersleri, azınlık okullarındaki din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile uluslararası Anadolu imam hatip liselerinde yabancı uyruklu öğrencilerin bulunduğu şubeler için sistem kullanılmayacak.
Yoğunlaştırılmış eğitim programı uygulayan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında OYSS yalnızca 9. sınıflarda uygulanacak. Bakanlık onaylı, kuruma özgü öğretim programı bulunan özel okullar ise ilgili dersin öğrenme çıktılarını kapsaması şartıyla sistemi kullanacak. Matematik ve fen bilimlerini yabancı dilde öğreten okullar, zümre kararıyla sistemde hazırlanan soruları ilgili dile çevirebilecek.
Kaynaştırma öğrencileri ve özel durumlar
Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) kapsamındaki öğrencilerin sınavları ilgili mevzuat ve uygulama kılavuzuna göre yapılacak. Sonuçlar, öğrencilerin aldığı toplam puan üzerinden e-Okul’a işlenecek.
Öğretmenin sağlık mazereti nedeniyle uzun süre okuldan ayrı kalması veya göreve yeni başlaması gibi durumlarda, belirlenen senaryo uygulanamıyorsa okul müdürlüğü bu durumu sisteme kaydedecek. Bu hallerde sınavları doğrudan alan zümre öğretmenleri hazırlayacak.
MEB, konu soru dağılım tablolarına bazı dersler için yeni senaryolar eklendiğini de bildirdi. Yeni senaryolar 6. sınıf din kültürü, 9. sınıf coğrafya ve biyoloji ile 10. sınıf felsefe, kimya ve biyoloji derslerini kapsıyor.
