Angaralı
ABD Merkez Bankasının (Fed) yeniden faiz artırabileceği beklentisi ve teknoloji hisselerindeki satışlar, tamamlanan haftada değerli metalleri baskıladı. Arz koşulları ve jeopolitik gelişmeler ise baz metaller, enerji ürünleri ve tarım emtialarının fiyatlarında farklı yönlü hareketlere yol açtı.
Fed’in faiz politikası değerli metalleri baskıladı
Fed politika faizini yüzde 3,75-4 aralığında sabit tuttu. Banka, enflasyonun yüksek seyrini sürdürdüğünü belirtirken para politikasının gelecek yönünün açıklanacak ekonomik verilerle şekilleneceğini bildirdi.
ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllıklandırılmış olarak yüzde 3,4 büyüdü. Eylül ayında kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 3,6 arttı. Gıda ve enerji hariç çekirdek endekste aylık artış yüzde 0,3, yıllık artış yüzde 3,1 oldu.
Güçlü ekonomik faaliyet ve hedefin üzerindeki enflasyon, Fed’in aralık ayında yeniden faiz artırabileceği beklentisini destekledi. Enerji fiyatlarının enflasyona etkisi ve faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği düşüncesi, faiz getirisi olmayan altın ve diğer değerli metaller üzerinde baskı yarattı.
Fed Başkanı Kevin Warsh, çarşamba günkü basın toplantısında enflasyonun yaklaşık altı yıldır hedefin üzerinde bulunduğunu söyledi ve fiyat istikrarını sağlama sorumluluğunun bankaya ait olduğunu vurguladı. Finansal koşulların sıkılaştığını ancak henüz sıkı olarak nitelenemeyeceğini belirten Warsh, bir sonraki toplantının kararına ilişkin yönlendirme yapmadı.
Haftanın son işlem gününde teknoloji hisselerindeki düşüş de değerli metallerde satışları artırdı. Analistler, yatırımcıların başka piyasalardaki kayıplardan kaynaklanan teminat ihtiyaçlarını karşılamak için altın satmış olabileceğini değerlendirdi.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftalık bazda 7 baz puan düşerek yüzde 4,93’e geriledi; dolar endeksi 101,9 seviyesinde yatay kaldı. Tahvil faizindeki gerileme, altının haftalık kaybını engelleyemedi. Altının onsu hafta içinde 3 bin 870,3 dolarla bir yılın en düşük seviyesini gördü ve haftayı 3 bin 876 dolardan kapattı.
Gümüşün ons fiyatı cuma günü yaklaşık 11 ay sonra 50 doların altına indi. Haftalık kayıp gümüşte yüzde 9, platinde yüzde 7,8, paladyumda yüzde 6,4 ve altında yüzde 3 olarak kaydedildi.
Baz metallerde arz ve talep görünümü ayrıştı
Baz metallerde fiziki arzın sıkı olduğuna ilişkin işaretler, sanayi talebine dair endişelerle karşı karşıya geldi. Çin dışındaki stokların azalması, yakın vadeli teslimat primlerinin yükselmesi ve Çin’de cevher arzının sınırlı kalması çinko fiyatlarını destekledi. Alüminyumda düşük borsa stokları ve depolardan metal çekilmesi talepleri kısa vadeli arz kaygılarını canlı tuttu.
Nikel piyasasında Endonezya üretimi gündeme geldi. Fransız madencilik şirketi Eramet, perşembe günü açıkladığı sonuçlarda Endonezya’daki Weda Bay Nickel için bu yılki nikel cevheri satış hedefini yukarı yönlü güncellediğini bildirdi.
Çin’deki fiziki talep ve yakın vadeli arz sıkışıklığı bakıra destek sağlarken yapay zeka yatırımlarının getirisine ilişkin kaygılar sanayi metalleri üzerindeki beklentileri olumsuz etkiledi. Çin’in ithal bakır talebini gösteren Yangshan primi ton başına 205 dolara yükseldi. Tezgah üstü piyasada haftalık fiyatlar çinkoda yüzde 2,4, alüminyumda yüzde 0,7 arttı; nikel yüzde 4, kurşun yüzde 0,1 geriledi, bakır yatay seyretti.
Jeopolitik riskler enerji fiyatlarını etkiledi
Petrol fiyatlarının yönünde Orta Doğu’daki saldırılar ve diplomatik temaslara ilişkin gelişmeler etkili oldu. Hürmüz Boğazı’nda bir tankere saldırılması ve Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’daki enerji tesislerini hedef aldıklarını açıklaması arz kaygılarını artırdı. Katar’ın arabuluculuk girişimleri de diplomatik çözüm beklentilerini gündemde tuttu.
ABD doğal gazında LNG ihracat tesislerine gönderilen gaz miktarının artması ve talep tahminlerinin hafta içinde yükseltilmesi fiyatlara destek verdi. Kasım vadeli sözleşmenin çarşamba günü vadesinin dolmasıyla daha yüksek fiyatlı aralık kontratı en yakın vadeli sözleşme oldu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresinin verilerine göre, doğal gaz stokları 23 Ekim’de sona eren haftada 80 milyar fit küp artarak 3 trilyon 724 milyar fit küpe çıktı. Stok miktarı beş yıllık ortalamanın 38 milyar fit küp üzerinde gerçekleşti. Haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 11,4 yükselirken aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 artışla 117,6 dolara ulaştı.
Tahıllarda hasat ve sevkiyat beklentileri etkili oldu
Tarım emtialarında Rusya’nın tahıl ihracatı, ABD’de hasadın ilerlemesi ve üretici ülkelerdeki hava koşulları fiyatları etkiledi. Rusya’nın Azak Denizi’nden tahıl sevkiyatına yeniden izin vermesi, ihracatın artabileceği beklentisini güçlendirdi ve buğday fiyatlarını aşağı çekti. ABD’de hasadın ilerlemesiyle piyasaya çıkan ürün miktarının artması da mısır ve soya fasulyesini baskıladı.
Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar haftalık olarak buğdayda yüzde 3,5, soya fasulyesinde yüzde 2,7 ve mısırda yüzde 2 geriledi. Pirincin yüz libre başına fiyatı da yüzde 0,5 düştü.
ABD’nin başlıca pamuk üretim bölgelerinde sıcak ve kuru hava hasadı destekleyerek arz beklentilerini güçlendirdi. Brezilya’daki yağışların yeni kahve ürününün gelişimine katkı sağlaması ve arz görünümünün iyileşmesi kahve fiyatlarını baskıladı; Intercontinental Exchange sertifikalı arabica stoklarının artması da arz endişelerini azalttı.
Brezilya realindeki değer kaybı, şeker üreticilerinin dolar üzerinden satışlarını artırmasını teşvik etti. Ülkede yağışların hasadı yavaşlatması ve üretimin düşmesi ise şeker fiyatlarındaki kaybı sınırladı. Intercontinental Exchange’te haftalık fiyatlar kahvede yüzde 6,6, şekerde yüzde 4,3 ve pamukta yüzde 2,9 düşerken kakaonun ton başına fiyatı haftayı yüzde 2,5 kayıpla tamamladı.
