Kadir Polat Toban
Emekli aylığının eksik ya da hatalı hesaplandığını düşünenler, SGK’ya yazılı başvuru yaparak kayıtlarının yeniden incelenmesini isteyebiliyor. Maaş bilgilerini e-Devlet’ten kontrol etmek mümkün olsa da bu sorgulama resmî itiraz yerine geçmiyor.
Emekli aylığı; sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve prime esas kazançlar dikkate alınarak hesaplanıyor. Bu bilgilerde eksiklik veya hesaplama hatası bulunduğunu düşünenler, inceleme talebini Sosyal Güvenlik Kurumuna iletebiliyor. Kurum hata tespit ederse aylıkta düzeltme yapılabiliyor.
Emekli maaşı itirazı nereye yapılır?
İtiraz için SGK il müdürlüklerine veya sosyal güvenlik merkezlerine yazılı başvuru yapılabiliyor. Dilekçede hatalı olduğu düşünülen hesaplama noktalarının açıkça anlatılması, kurumun sigortalılık ve aylık bağlama kayıtlarını değerlendirmesine yardımcı oluyor. Başvuru süreci hakkında ALO 170 Çalışma Hayatı İletişim Merkezi’nden de bilgi alınabiliyor.
Başvuru öncesinde hangi kayıtlar kontrol edilmeli?
Öncelikle e-Devlet’teki emekli aylığı, ödeme ve kesinti bilgileri incelenebilir. Ardından hizmet dökümünde prim gün sayısı, sigorta başlangıç tarihi ve bildirilen kazançların doğruluğu kontrol edilebilir.
Bu kontrollerin ardından hatalı olduğu düşünülen hususlar belirtilerek yeniden hesaplama talep edilen bir dilekçe hazırlanır. Dilekçe ve ilgili belgeler SGK’ya sunulur; kurumun inceleme sonucu takip edilir.
e-Devlet üzerinden 4A, 4B ve 4C kapsamındaki aylık, ödeme ve kesinti bilgileri görüntülenebiliyor. Ancak bu bilgileri sorgulamak resmî itiraz başvurusu anlamına gelmiyor. CİMER üzerinden de şikâyet veya inceleme talebi iletilebilse de hesaplamanın yeniden değerlendirilmesi için doğrudan SGK’ya başvurulabiliyor.
İtiraz için hangi belgeler gerekir?
Başvuruda kimlik ve tahsis bilgileri, hizmet dökümü ve aylık bağlama kararı değerlendirilebilecek belgeler arasında bulunuyor. Hesaplama hatası iddiasını destekleyen kayıtlar da dilekçeye eklenebilir. Eksik prim günü veya yanlış bildirilen kazanç söz konusuysa, bu iddiaları destekleyen belgeler önem taşıyor. SGK, başvurunun niteliğine göre ek belge isteyebiliyor.
SGK’ya itiraz dilekçesinde neler yazılmalı?
Dilekçede başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri ile tahsis numarası yer almalı. Aylığın neden hatalı hesaplandığı düşünüldüğü açıklanmalı ve yeniden inceleme açıkça talep edilmeli.
Örnek dilekçe:
T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA
Konu: Emekli aylığının yeniden hesaplanması talebi
Kurumunuz tarafından tarafıma bağlanan emekli aylığının hesaplanmasında hata bulunduğunu düşünmekteyim. Sigortalılık sürem, prim ödeme gün sayım, prime esas kazançlarım ve aylık bağlama oranlarımın yeniden incelenmesini talep ediyorum. Yapılacak incelemede hesaplama hatası tespit edilmesi hâlinde aylığımın düzeltilmesini ve hak kazandığım geçmiş dönem farklarının tarafıma ödenmesini arz ederim.
Adı Soyadı:
T.C. Kimlik Numarası:
Tahsis Numarası:
Adres:
Tarih ve İmza:
İtiraz edilince emekli aylığı artar mı?
İtiraz başvurusu maaşın mutlaka yükseleceği anlamına gelmiyor. SGK incelemesinde prim günü, kazanç bilgileri veya aylık hesabında emekli lehine bir hata belirlenirse aylık yeniden hesaplanabiliyor. Hatalı hesaplamadan kaynaklanan geçmiş dönem farklarının ödenmesi de mümkün olabiliyor; bunun sonucu incelemeye ve ilgili mevzuata bağlı. Hata bulunmazsa yalnızca başvuru yapılmış olması maaş artışı sağlamıyor.
Kesinti veya ret kararı durumunda ne yapılabilir?
Aylığın yanlış hesaplandığı iddiası ile maaştan kesinti yapılması farklı süreçler gerektirebiliyor. SGK aylığı durdurur, keser ya da geçmiş ödemelerin iadesini isterse önce kararın gerekçesinin ve dayanağının incelenmesi, ardından ilgili belgelerle kuruma başvurulması gerekiyor. Başvuru ve dava süreleri işlemin niteliğine göre değişebildiğinden her uyuşmazlık için aynı süre geçerli olmayabiliyor.
SGK’nın inceleme talebini reddetmesi hâlinde uyuşmazlığın türüne göre yargı yoluna başvurulabiliyor. 4A ve 4B kapsamındaki uyuşmazlıklarda çoğunlukla iş mahkemeleri görevliyken bazı 4C işlemlerinde idari yargı gündeme gelebiliyor. Ret gerekçesi, başvuru süresi ve görevli mahkemenin belirlenmesi önem taşıyor. Başvuruya ilişkin belgelerin saklanması da hak kaybı riskini önlemek açısından önem taşıyor.
