Kadir Polat Toban
Ankara’da bugün meydan, ticaret alanı ya da müze olarak bilinen bazı noktalar geçmişte infazlara sahne oldu. Tarihî kayıtlarda Karaoğlan Çarşısı, Taşhan önü, Samanpazarı Meydanı ve Ulucanlar Cezaevi öne çıkıyor.
Çarşı ve meydanlardaki infazlar
Karaoğlan Çarşısı
Polis arşiv belgelerine dayanan ve Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi’nde yayımlanan araştırmaya göre Manok Manukyan, 6 Mayıs 1925’te Karaoğlan Çarşısı’ndaki Merkez Kıraathanesi’nin önünde idam edildi. Araştırmada, infaz sırasında yetkililerle halkın da alanda bulunduğu aktarılıyor.
Taşhan önü
Bugünkü Ulus çevresindeki Taşhan’ın önü de infaz yeri olarak kayıtlara geçti. Dönemin gazetelerinden yararlanılarak hazırlanan akademik çalışmada, Tarikat-ı Salahiye davasında idama mahkûm edilen kişilerin cezalarının 16 Ağustos 1925’te burada uygulandığı belirtiliyor.
Taşhan’ın bulunduğu alana daha sonra Sümerbank binası yapıldı. Bu nedenle tarihî kayıtlardaki Taşhan önü, bugünkü Ulus Meydanı çevresiyle ilişkilendiriliyor.
Samanpazarı Meydanı
Samanpazarı, özellikle 1950’lerde halka açık olarak gerçekleştirilen infazlarla anılıyor. Hayati Karaşahin’in idamı 14 Nisan 1955’te bu meydanda gerçekleştirildi. Gazeteci Altan Öymen de mesleğinin ilk yıllarında Samanpazarı’ndaki bir infazı izleyip haberleştirmek zorunda kaldığını anlatıyor.
Ulucanlar Cezaevi’ndeki infazlar
Günümüzde müze olarak ziyaret edilen Ulucanlar Cezaevi, Ankara’da infazların gerçekleştirildiği başlıca yerlerden biriydi. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam cezaları 6 Mayıs 1972’de burada uygulandı.
Ulucanlar Cezaevi Müzesi sorumlusunun Anadolu Ajansına verdiği bilgiye göre, cezaevinde gerçekleştiği tespit edilen 18 idam infazı bulunuyor. Müze, cezaevinin bu geçmişine ilişkin belge ve anlatımları ziyaretçilere sunuyor.
