Kadir Polat Toban
Türkiye’nin susam ithalatında 2026’nın ilk yarısında Çad ilk sırada yer aldı. Ancak ülke genelindeki veriler, Ankara’daki fırınların kullandığı susamın kaynağını göstermiyor.
Ankara simidi koyu rengi, gevrek dokusu ve kavrulmuş susamıyla öne çıkıyor. Türkiye’nin susam ihtiyacının büyük bölümü ithalatla karşılanırken, başkentteki fırınların tedarik ettiği ürünlerin hangi ülkelerden geldiğini ortaya koyan kapsamlı bir kayıt bulunmuyor.
Susam ithalatında Çad ilk sırada
TÜİK verilerini derleyen TradeMind’in verilerine göre, Türkiye 2026’nın ilk altı ayında yaklaşık 133,1 bin ton ham susam tohumu ithal etti. İthalat değeri esas alındığında Çad, yaklaşık yüzde 28’lik payla ilk sırada yer aldı.
Brezilya yüzde 20,3, Nijer yüzde 19,2, Sudan yüzde 12,3 ve Etiyopya yüzde 6,5 pay aldı. Bu oranlar Türkiye geneline ilişkin; Ankara’daki belirli bir simitçinin kullandığı susamın menşeini göstermiyor.
Yerli üretimde Antalya öne çıkıyor
TÜİK’in 2024 verilerine dayanan derlemeye göre Türkiye’de 14 bin 439 ton susam üretildi. Antalya 5 bin 80 tonla ilk sırada bulunurken Manisa, Muğla, Uşak ve Adana da üretimde öne çıkan iller arasında yer aldı.
Bu beş ilin toplam üretimdeki payı yaklaşık yüzde 79,6 oldu. Ankara ise ülkenin başlıca susam üretim merkezleri arasında bulunmuyor.
Ankara simidinde hazırlama yöntemi belirleyici
Ankara simidinin coğrafi işaret tescili, susamın belirli bir il veya ülkeden temin edilmesini şart koşmuyor. Buna karşılık üretim aşamaları tanımlanıyor: Susam yaklaşık 175–200 derece sıcaklıkta karıştırılarak kavruluyor ve üzüm pekmezi karışımına batırılan hamura ekleniyor. Simit, odun ateşinde taş fırında pişiriliyor. Koyu rengin oluşumunda yoğun üzüm pekmezinin uygulanma biçimi de etkili oluyor.
Fırınların tedarik kaynakları değişebilir
Ankara simidinin susamı için tek bir ülke ya da il adı vermek mümkün değil. Bir işletmenin kullandığı ürünün kaynağını belirlemek için tedarikçi faturaları, ürün parti bilgileri veya üretici açıklaması gerekiyor.
İthal susam kullanılması tek başına coğrafi işaret koşullarına aykırılık oluşturmuyor. Simidin tescilde belirtilen diğer malzeme ve üretim şartlarını da karşılaması gerekiyor.
