Kadir Polat Toban
Atakule’nin tamamının döneceği iddiasından ODTÜ’nün altındaki tünel söylentilerine kadar başkentte farklı hikâyeler kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Bu anlatıların doğruluğu kanıtlanmış değil; ancak Ankara’nın kent kültüründeki yerlerini koruyor.
Ankara’nın sokakları, parkları ve tarihî yapıları çevresinde yıllardır çeşitli söylentiler anlatılıyor. Atakule, ODTÜ kampüsü, Ankara Kalesi, Fikriye Hanım’ın mezarı ve Abdi İpekçi Parkı bu hikâyelerin merkezinde yer alıyor.
Atakule’nin tamamı dönecek miydi?
Atakule hakkında yaygın anlatılardan biri, yapının tümüyle dönecek biçimde tasarlandığı yönünde. Rivayete göre kuleyi döndürecek bir mekanizma hazırlanmış, ancak inşaat sırasında üzerine yanlışlıkla beton dökülünce sistem kullanılamaz hale gelmişti. Hikâyenin bazı anlatımlarında şantiye şefinin işe geç kalması da bu aksaklığın nedeni olarak gösteriliyor.
Bu söylentiye göre kulenin bütünü yerine yalnızca üst bölümdeki döner restoranla yetinildi. Atakule’nin tamamen döneceği iddiası, Ankara’da en çok bilinen şehir efsaneleri arasında yer alıyor.
ODTÜ’nün altında Deniz Gezmiş’in kullandığı tüneller olduğu söyleniyor
ODTÜ kampüsünün altında geniş bir tünel ağı bulunduğu ve Deniz Gezmiş’in jandarmadan kaçarken bu geçitlerden yararlandığı öne sürülüyor. Söylentinin farklı biçimlerinde tünellerin kampüsün çeşitli noktalarını birbirine bağladığı, bazı girişlerin firarların artması üzerine kapatıldığı anlatılıyor.
Deniz Gezmiş’in kullandığı gizli bir kaçış tünelinin varlığı doğrulanmış değil. Buna rağmen kampüsün genişliği ve ormanlık alanları, anlatının sürmesini sağlayan unsurlar arasında gösteriliyor.
Ankara Kalesi’nin altında hazine bulunduğu iddiası
Ankara Kalesi’yle ilgili eski söylentilerden biri, kuşatmalar sırasında altın, mücevher ve başka değerli eşyaların kalenin gizli bölümlerine saklandığı yönünde. Zaman içinde bu bölümlerin girişlerinin kapandığı ve hazinenin yerinin unutulduğu anlatılıyor. Kalenin çevresindeki eski yapılar, dar sokaklar ve yer altına uzandığı söylenen geçitler de hikâyeye ekleniyor.
Kale surlarında geceleri beyaz bir atın görüldüğü ya da sesinin duyulduğu iddiası da başka bir söylenti olarak aktarılıyor. Ne gizli hazineye ne de beyaz atlı bir koruyucuya ilişkin anlatılar şehir efsanesi olmanın ötesine geçmiş durumda.
Fikriye Hanım’ın mezarı Kuğulu Park’ta mı?
Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatında önemli bir yeri olan Fikriye Hanım’ın nerede defnedildiği konusunda farklı iddialar anlatılıyor. Bunlardan biri mezarının Kuğulu Park’ta olduğu; diğer anlatılarda Etnografya Müzesi’nin bulunduğu alan ya da dönemin şehir mezarlığı işaret ediliyor.
Fikriye Hanım’ın hayatının son dönemine ilişkin tartışmalarla birlikte aktarılan bu iddialar arasında, Kuğulu Park’ta olduğu söylenen mezarın varlığı doğrulanmış değil. Buna karşın parkla özdeşleşen anlatı Ankara’nın dikkat çeken söylentileri arasında kalmayı sürdürüyor.
Abdi İpekçi Parkı’ndaki havuzlar “Sol” yazıyor mu?
Abdi İpekçi Parkı’ndaki havuzlara yukarıdan bakıldığında “Sol” kelimesinin görüldüğü iddiası, özellikle 1980 öncesinin siyasi atmosferiyle ilişkilendiriliyor. Parkta Metin Yurdanur’un yaptığı Eller heykeli hakkında da farklı yorumlar bulunuyor.
Heykelin dua eden elleri temsil ettiğini düşünenler olduğu gibi, onu 1980 öncesindeki sol siyasi hareketlerle ilişkilendirip Sovyet ordusunu çağıran eller şeklinde yorumlayanlar da var. Aynı eser için anlatılan farklı anlamlar, parkın Ankara’nın siyasi şehir efsaneleri arasındaki yerini güçlendiriyor.
Kent hafızasında yaşayan anlatılar
Atakule’den ODTÜ’ye, Ankara Kalesi’nden Abdi İpekçi Parkı’na uzanan bu hikâyeler, doğruluğu kanıtlanmış bilgiler değil. Kentin yapıları, geçmişi ve siyasi-kültürel hafızası çevresinde şekillenen anlatılar, yıllar içinde Ankara’nın şehir kültürünün bir parçası haline geldi.
