Angaralı
Ankara’da bugün kullanılan bazı ilçe adlarının yerini geçmişte farklı isimler aldı. Kızılcahamam Yabanabad ve Çorba, Etimesgut Ahi Mesud, Şereflikoçhisar ise Koçhisar adıyla anıldı. Mamak ve Kahramankazan’ın da eski adlarına ilişkin farklı dönemlerden anlatımları bulunuyor.
Ankara’nın ilçe adları, idari değişiklikler ve yerleşimlerin tarih içindeki dönüşümüyle farklılaştı. Kimi isimler eski yerleşimlerden ve tarihî şahsiyetlerden gelirken, bazı adlar resmî düzenlemelerle değişti.
Kızılcahamam: Yabanabad ve Çorba
Ankara’nın kuzeyindeki Kızılcahamam, geçmişte Yabanabad ve Çorba adlarıyla tanındı. Yabanabad ismi 1285 yılına ait kayıtlarda yer alıyor. İlçe merkezinin zamanla farklı yerlere taşındığı, Cumhuriyet’in ilanına kadar Çorba adının kullanıldığı dönemler olduğu aktarılıyor. 1926’da merkez bugünkü Kızılcahamam’a nakledildi ve yerleşim bu adla anılmaya başladı.
Etimesgut: Ahi Mesud
Etimesgut’un adı tarihî anlatımlarda Ahi Mesud, Ahimesud ve Etimesud biçimlerinde geçiyor. İsmin, bölgede yaşadığı belirtilen Ahi Mesud’dan geldiği aktarılırken yerleşim için Amaksız, Amaksis, Amaksuz ve Akmasuz adlarının da kullanıldığı belirtiliyor. Atatürk döneminde 1929’da örnek köy olarak kurulan yerleşim bir süre Ahimesud adıyla anıldı; zamanla Etimesgut adı yerleşti.
Şereflikoçhisar: Koçhisar
Ankara’nın güneyinde, Tuz Gölü kıyısındaki Şereflikoçhisar’ın eski adı Koçhisar’dı. Yerleşimin geçmişi Selçuklu dönemine uzanıyor. Adın kökenine ilişkin anlatımlarda, Türklerin kale anlamındaki “hisar” sözcüğünü “koç” ile birleştirerek Koçhisar adını verdiği aktarılıyor. İlçe 1933’te Ankara’ya bağlandı; daha sonra Şereflikoçhisar adı kullanılmaya başlandı.
Mamak: Ahi Mamak
Mamak adının Ahilik kültürüyle bağlantılı olduğu yönünde anlatımlar bulunuyor. Bunlardan birine göre isim, bölgede yaşadığı ve yöneticilik yaptığı aktarılan Ahi Mamak’tan geliyor. Osmanlı döneminde bölgede görev yapan Tahir isimli bir komutan nedeniyle “Tahir Mamak” adının kullanıldığı da anlatılıyor. Mamak, 1983’te Çankaya’dan ayrılarak bağımsız bir merkez ilçe oldu.
Kahramankazan: Kazan
Ankara’nın kuzeybatısındaki Kahramankazan, uzun yıllar Kazan adıyla bilindi. İlçenin adı, 29 Ekim 2016’da yürürlüğe giren düzenlemeyle Kahramankazan olarak değiştirildi. Bu değişiklik, diğer örneklerden farklı olarak yakın dönemde yapılan resmî bir düzenlemeyle gerçekleşti.
Yabanabad, Ahi Mesud ve Koçhisar gibi eski adlar, Ankara’daki yerleşimlerin geçmişine ilişkin izler taşıyor. İlçe isimlerindeki değişimler, kentin tarihî ve idari dönüşümünün parçalarından biri olarak öne çıkıyor.
