17 Kasım 2026
Angarali
Sola kaydırarak kapat
Ana Sayfa
Kategoriler
Diğer
SON DAKİKA
Çocuklar açık alanda ip atlıyor; Ankara’nın geleneksel oyun kültürünü hatırlatan bir kare.
Kültürel Miras

Ankara’da geçmişten bugüne çocukların oynadığı geleneksel oyunlar

Ankara’nın Hamamönü, Etlik, Küçükesat ve Kahramankazan çevresindeki çocukluk anlatılarında beştaş, demirci-kömürcü, dombik, Çin çan ve topaç gibi oyunlar yer alıyor.

Ankara’nın avlularında, sokaklarında ve boş arsalarında oynanan geleneksel oyunlar, kentin farklı semtlerine ait çocukluk anılarında yaşamayı sürdürüyor. Beştaş ve dombikten ipli topaç ile çember çevirmeye uzanan oyunların bazıları bugün de okul bahçelerinde ve etkinliklerde oynanıyor.

Çocuklar açık alanda ip atlıyor.

Oyunların tümü Ankara’ya özgü olmasa da kentteki geçmişleri araştırmalar ve kültür kayıtlarında yer alıyor. Kimi oyunlar eski kuşakların anlatılarında hatırlanırken kimi geleneksel oyunlar yeni kuşaklarla buluşuyor.

Hamamönü’nde taşlarla oynanan oyunlar

Hamamönü’ndeki çocukluk anlatılarında beştaş ve on taş öne çıkıyor. Bu oyunlar için yalnızca küçük ve düzgün taşlar yeterliydi.

Beştaşta oyuncu bir taşı havaya atıyor, bu sırada yerdeki taşları belirli aşamalarla topluyor ve havadaki taşı yakalamaya çalışıyordu. On taşta ise taşlar havaya fırlatılıp ellerin tersiyle tutuluyordu. Her iki oyunda da dikkat ve el becerisi önemliydi.

İki çocuk, ahşap bir oyun düzeneğinin yanında ve arkasında duruyor.

Kahramankazan’da gece oynanan demirci-kömürcü

Bugünkü Kahramankazan’ın İğmir köyünden aktarılan demirci-kömürcü oyununda çocuklar iki takıma ayrılıyordu. Herkesin arkası dönükken bir kemik uzağa atılıyor, ardından takımlar kemiği bulmak için yarışıyordu. Kemiği bulan oyuncu takımına galibiyeti getiriyordu. Oyunun gece oynanması arama heyecanını artırıyordu.

Dombik ve dalya: Kiremitleri devirme oyunu

Hamamönü’nde dombik, Bala’daki anlatılarda ise dalya adıyla bilinen oyunda kiremitler üst üste diziliyordu. Oyuncular belirli bir mesafeden yaptıkları atışlarla kiremitleri devirmeye çalışıyordu.

Etlik’te lastik ip oyunu: Çin çan

Etlik’te lastik ip oyununa Çin çan deniyordu. Gecekondu avluları ve açık alanlarda bir araya gelen çocuklar, mahallede kolayca kurulabilen bu oyunla birlikte vakit geçiriyordu.

Küçükesat’ta topaç ve çember

Küçükesat’ta oynanan ipli topaçta, ahşap topacın çevresine sarılan ip hızlıca yere atılınca çözülüyor ve topaç dönmeye başlıyordu. Oyuncular, topaçlarını devrilmeden daha uzun süre döndürmeye çalışıyordu. Kahramankazan’ın Yassıören köyünde aynı oyuncak “katır” adıyla anılıyordu.

Masa üzerinde ipleriyle duran iki ahşap topaç.

Küçükesat ve Kazan’daki çocukluk anlatılarında çember çevirme de bulunuyor. Çocuklar çemberi bir sopayla yönlendirerek ilerletiyordu. Hazır oyuncakların sınırlı olduğu dönemlerde basit araçlar, oyunların önemli bir parçasıydı.

Aşık kemiğiyle oynanan oyun

Ankara İl Millî Eğitim Müdürlüğünün yayınında yer verilen aşık oyununda, koyunların arka bacaklarından çıkan kemikler kullanılıyordu. Çocuklar bu kemikleri biriktirerek oyun malzemesi hâline getiriyordu.

Geleneksel oyunlar yeni kuşaklara aktarılıyor

Ankara’nın oyun kültürü bütünüyle kaybolmuş değil. Tombik, üçtaş, seksek ve mendil kapmaca gibi oyunlar okul bahçelerinde ve çeşitli etkinliklerde oynanıyor; düzenlenen çalışmalarla yeni kuşaklara aktarılıyor.

Angaralı

Angarali’nin Ankara haberleri ve şehir rehberleri için kullanılan kurumsal yayın profili. Kent gündemi, ilçe haberleri, ulaşım duyuruları, kültür ve sanat etkinlikleri ile Ankara’da gezilecek yerler h…

Tüm yazıları

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Yorum Yap
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.

Ad ve e-posta bilgileriniz moderasyon, güvenlik ve gerektiğinde sizinle iletişim kurmak amacıyla işlenir. Ayrıntılar için Gizlilik Politikası sayfasını inceleyin.