Kadir Polat Toban
Adana’daki Çukurova Üniversitesi’nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu’nun farklı ülkelerden araştırmacılarla yürüttüğü çalışmada, incelenen 88 sigara çeşidinin 83’ünün tütününde mikroplastik tespit edildi. Araştırmada gram başına ortalama 7,2 plastik parçacığı sayıldı.
18 ülkeden alınan örnekler incelendi
Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi’nden araştırmacılarla sigara tütünündeki plastik kirliliğini araştırdı. Arnavutluk, Belçika, Bosna-Hersek, Çin, Mısır, Finlandiya, Gürcistan, Almanya, Japonya, Letonya, Karadağ, Kuzey Makedonya, Polonya, Sırbistan, İspanya, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık’tan gönüllülerin topladığı 88 farklı sigara türünün tütünleri analiz edildi.
Mikroskop ve ileri analiz yöntemleriyle yapılan incelemede toplam 988 plastik parçacığı belirlendi. Gündoğdu, sonuçların her 10 sigara paketinden yaklaşık 9’unda mikroplastik içeren tütün bulunduğuna işaret ettiğini söyledi. Sigara ve plastik kirliliği ilişkisini daha önce filtreler üzerinden inceleyen araştırmalardan farklı olarak bu çalışmada doğrudan yakılan tütün ele alındı. Çalışma, Environmental Pollution dergisinde yayımlandı.
En sık polietilen ve polipropilen görüldü
Araştırmada en yaygın plastik türleri polietilen, polipropilen ve PET/polyester olarak sıralandı. Parçacıkların yüzde 37,3’ü ambalajlarda kullanılan polietilen, yüzde 23,6’sı çuval ve sentetik kumaşların yanı sıra ambalajlarda da yer alan polipropilen, yüzde 22,6’sı ise pet şişe ve polyester kumaşlarda kullanılan PET/polyester çıktı. Daha az miktarda naylon, polikarbonat, akrilik, pleksiglas (PMMA) ve PVC de tespit edildi.
Türkiye gram başına 19 parçacıkla ikinci sırada
Ülkelere göre yapılan karşılaştırmada Bosna-Hersek, bir gram tütünde 30 mikroplastik parçacığıyla ilk sırada yer aldı. Türkiye’de gram başına 19 parçacık ölçüldü ve ülke ikinci sırada bulundu. Bosna-Hersek ve Türkiye’yi Finlandiya, Karadağ, İsveç ve Letonya izledi.
Gündoğdu, tütünün açıkta ve güneşte kurutulup daha sonra çuvallandığını belirterek, bu işlemlerde kullanılan çuval ve brandaların çoğunlukla PVC ve polipropilenden üretildiğini aktardı. Plastik parçalarının açma, kapama, toplama ve kurutma aşamalarında tütüne karışmış olabileceğini ifade etti.
Plastiğin yanmasıyla zararlı gazlar oluşabileceği belirtildi
Gündoğdu, sigaranın yanan ucunda sıcaklığın 600 ila 900 santigrat dereceye ulaştığını ve bu sıcaklığın plastikleri parçalayarak zararlı gazların ortaya çıkmasına yol açabileceğini söyledi. Sigara içenlerin tütünün yanmasıyla oluşan bu gazlara da maruz kalabileceğini belirten Gündoğdu, kullanıcılar için sigarayı bırakma veya azaltmanın, yasa yapıcılar içinse üretim aşamasında plastiğin kullanımını azaltacak önlemlerin önemini vurguladı.
