Ankara’nın Haymana ilçesine özgü Haymana Sucuğu, 6 Şubat 2026’da Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1819 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescillendi. Tescil şartları; ürünün bileşenlerini, üretim aşamalarını, fiziksel ve kimyasal özelliklerini ve coğrafi işaret ambleminin kullanımını kapsıyor.
Denetimler yılda bir kez düzenli olarak yapılabiliyor; gerekli görülmesi veya şikâyet olması halinde başka bir zamanda da gerçekleştirilebiliyor. Kontrolün temel başlıkları, kullanılan bileşenlerin uygunluğu, üretim yöntemine uyum ve coğrafi işaret logosu ile amblemin doğru kullanılması.
Et ve baharat miktarları tescilde tanımlı
Tescil belgesindeki 100 kilogramlık üretim tarifinde 66,5 kilogram dana döş eti, 5 kilogram kuzu kol eti ve 20 kilogram dana iç yağı yer alıyor. Baharat ve diğer malzemeler ise 2,7 kilogram acı toz biber, 1,75 kilogram kimyon, 0,5 kilogram karabiber, 2,2 kilogram sarımsak ve 1,55 kilogram tuz olarak sıralanıyor.
Kuzu kol eti, toplam et miktarının yüzde 10’unu aşamıyor. Kullanılan danaların 1,5–2 yaşında, erkek kuzuların ise 7–8 aylık olması da ürünün tescilde belirtilen özellikleri arasında.
![]()
Üretim sürecinde süre ve sıcaklık koşulları
Kıyma haline getirilen et ve yağ, sarımsak, tuz ve baharatlarla 30 dakika yoğruluyor. Karışım eksi 2 derecede 24 saat dinlendirildikten sonra 40–50 santimetre uzunluğundaki kılıflara kangal biçiminde dolduruluyor. Sucuklar dolumdan sonra 20–21 derecede dört saat bekletiliyor, ardından serin ve kapalı ortamda beş gün olgunlaştırılıyor. Depolama gerektiğinde 4 derece sıcaklık öngörülüyor.
Üretim yöntemine uygunluk denetimin kapsamındaki başlıklardan biri. Tescil belgesinde her kontrolde kullanılacak ölçüm araçları ve yöntemleri aşama aşama belirtilmiyor.
![]()
Renk, iç görünüm ve kimyasal değerler
Tescilde Haymana Sucuğu’nun koyu kırmızı renkte olması, baharat ve sarımsak aromasının dengeli hissedilmesi ve kesildiğinde beyaz yağ beneklerinden oluşan mozaik görünüm taşıması tarif ediliyor. Kılıf ile et arasında hava boşluğu bulunmaması da belirtilen özellikler arasında.
Ürünün rutubet oranı en fazla yüzde 40, protein oranı en az yüzde 16, yağ oranı yüzde 30–40 aralığında olmalı. pH değeri ise 4,61 ile 5,4 arasında tanımlanıyor. Bu özellikler tescil şartlarında yer alsa da her denetimde zorunlu laboratuvar analizi yapılacağına ilişkin açık bir hüküm bulunmuyor.
![]()
Denetim heyeti üç kurumun temsilcilerinden oluşuyor
Denetim mercii, Haymana Belediyesi, Haymana İlçe Tarım Müdürlüğü ve Haymana Ziraat Odası uzman temsilcilerinden oluşuyor. Haymana Belediyesi koordinasyonundaki üç kişilik heyet; ürünün bileşenlerini, üretim yöntemini ve coğrafi işaret ambleminin kullanımını değerlendiriyor. Gerektiğinde kamu veya özel kuruluşlardan uzman desteği alınabiliyor.
Tescil şartlarına göre Haymana Sucuğu’nun bütün üretim aşamalarının Haymana ilçesi sınırları içinde gerçekleştirilmesi gerekiyor.
![]()
Logo ve amblem ürün üzerinde veya ambalajında bulunmalı
Tescilli ad ile logonun kullanımının da denetlendiği Haymana Sucuğu’nda coğrafi işaret logosu ve mahreç işareti amblemi ürünün üzerinde ya da ambalajında yer almalı. Bunun mümkün olmadığı durumlarda amblem, işletmede kolayca görülebilecek bir yerde sergilenmeli.
Haymana Belediyesi, 7 Kasım 2026 tarihli açıklamasında ürünün ulusal pazara açılması ve üretim kapasitesinin artırılması için çalışma yürütüldüğünü duyurdu.