Diaspora, ana yurtlarından başka ülkelere göç eden toplulukların kökenleriyle bağlarını sürdürmesi ve ortak kimlik, dil, kültür ile aidiyet ilişkilerini koruması anlamına geliyor. Türk diasporasının yaklaşık 7 ila 7,5 milyon kişiden oluştuğu, bu nüfusun yaklaşık 6 milyonunun Batı Avrupa’da yaşadığı belirtiliyor.
![]()
Diaspora kavramının kökeni
Antik Yunancadaki “diasporá” sözcüğü, “saçılmış tohumlar” ya da “dağılmak” anlamında kullanılıyor. Kavram tarihsel olarak ilk kez, MÖ 586’da Babil Esareti’nin ardından Yahudi halkının ana yurdundan sürülmesini anlatmak için kullanıldı.
Günümüzde diaspora kavramı, zorunlu göçlerin yanı sıra sanayileşme, küreselleşme, iş gücü anlaşmaları ve eğitim gibi nedenlerle gerçekleşen gönüllü göçleri de kapsıyor.
Türk diasporası hangi ülkelerde yaşıyor?
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı ile T.C. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre, Türkiye dışında yaklaşık 7 ila 7,5 milyon Türk yaşıyor. Bu topluluğun yaklaşık 6 milyonu Batı Avrupa’da bulunuyor.
- Almanya: 3,5 ila 4,5 milyon. Göç süreci, 30 Ekim 1961’de imzalanan İşgücü Anlaşması’yla başladı; topluluk bugün dördüncü kuşağa ulaştı.
- Fransa: 700 bin ila 800 bin. Türk nüfusu özellikle Paris, Strazburg ve Lyon çevresinde yoğunlaşıyor.
- Hollanda: 400 bin ila 500 bin. Türk topluluğu, Avrupa’daki kurumsal örgütlülüğü ve siyasi katılım oranıyla öne çıkıyor.
- Birleşik Krallık: Yaklaşık 400 bin. Topluluk Londra’da yoğunlaşırken nüfusun önemli bölümünü Kıbrıs Türkleri oluşturuyor.
- Avusturya: Yaklaşık 300 bin. Türk diasporasının ülke nüfusuna oranla belirgin olduğu ülkeler arasında yer alıyor.
- ABD: 250 bin ila 300 bin. Toplulukta nitelikli iş gücü, akademisyenler ve girişimciler ağırlık taşıyor.
![]()
Dünyada öne çıkan diasporalar
Uluslararası ilişkiler ve küresel ekonomi açısından Yahudi ve Hint diasporaları farklı alanlardaki etkileriyle öne çıkıyor.
Yahudi diasporası: siyasi ve lobicilik etkisi
Yaklaşık 8 milyon kişilik nüfusa sahip olduğu belirtilen Yahudi diasporasının, ABD’de AIPAC gibi kuruluşlar ve Avrupa’daki faaliyetleri üzerinden finans, medya, akademi, teknoloji ve siyaset alanlarında etkili olduğu aktarılıyor. Söz konusu topluluğun, ev sahibi ülkelerin dış politikaları üzerindeki lobi etkisi vurgulanıyor.
![]()
Hint diasporası: demografik ve finansal büyüklük
Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 18 ila 20 milyon kişiden oluşan Hint diasporası, en büyük diaspora topluluğu olarak gösteriliyor. Hint kökenli yöneticilerin Silikon Vadisi’ndeki büyük teknoloji şirketlerinin üst yönetimlerinde yer aldığı; topluluğun Hindistan’a gönderdiği işçi dövizlerinin de küresel finans akışında etkili olduğu belirtiliyor.