Ankara’nın tarihî mirası, kentte görülebilen anıtlarla sınırlı değil. Ulus’taki Roma dönemi kalıntılarından Haymana çevresindeki Hitit izlerine uzanan bazı yapılar ve yerleşim katmanları bugün toprağın altında ya da arkeolojik alanlarda korunuyor.
![]()
Kentteki kazılar, Roma ve Frig dönemlerinden kalan izlerin yanı sıra eski yerleşim alanlarını da gün yüzüne çıkardı. Bu buluntular, Ankara’nın farklı dönemlerde aynı bölgelerde yerleşime sahne olduğunu ve bugünkü şehir dokusunun altında çok katmanlı bir geçmiş bulunduğunu gösteriyor.
Ankara’da yer altındaki 5 tarihî yapı ve kalıntı
1. Çankırı Caddesi’nin altındaki Roma yolu
Ulus’ta, bugünkü ulaşım güzergâhlarının altında Roma dönemine ait sütunlu bir yolun kalıntıları bulunuyor. Cumhuriyet’in ilk yıllarında Çankırı Caddesi yapılırken ortaya çıkarılan yolun bir bölümü, mevcut cadde düzenlemesinin altında kaldı. Antik Ankara’nın önemli noktalarını birbirine bağlayan güzergâh, Roma dönemindeki şehir planlamasına ilişkin izler taşıyor.
2. Roma Hamamı’nın altındaki yerleşim katmanları
Ulus’taki Roma Hamamı’nın bulunduğu höyükte, Roma kalıntılarının yanı sıra Frig dönemine uzanan yerleşim izleri de tespit edildi. Bugün açık hava ören yeri olarak görülebilen alan, farklı çağlardan kalıntıların üst üste biriktiği bir tarih katmanını barındırıyor.
3. Eski su sarnıçları
Ankara’nın eski yerleşim bölgelerinde bulunan Roma dönemi su yapıları, kentin geçmişteki altyapısına ilişkin bilgi veriyor. Sarnıçlar, yağmur suyunu veya farklı kaynaklardan sağlanan suyu depolamak için kullanılıyordu. Kalıntıların bir bölümü zamanla yapılaşmanın altında kaldığından bugün kolayca fark edilmiyor.
4. Gâvurkale’deki yer altı odası
Ankara’nın yaklaşık 60 kilometre güneybatısında, Haymana’daki Gâvurkale Hitit döneminden kalan kaya kabartmaları ve eski yapı kalıntılarıyla biliniyor. Alanda, ana kaya üzerindeki tarihî izlerin yanında taş duvarlarla örülmüş bir yer altı odası da bulunuyor. Odanın dinsel amaçla kullanılmış bir alan ya da mezar odası olabileceği değerlendiriliyor.
5. Kül Höyük’ün geçidi ve sarnıcı
Haymana çevresindeki Kül Höyük’te yapılan kazılarda, Hitit mimari geleneğiyle ilişkilendirilen anıtsal bir yer altı geçidi ile gizli bir sarnıç ortaya çıkarıldı. Kalıntılar, yerleşim alanlarında su depolama ve başka mimari ihtiyaçlar için yer altından yararlanıldığını gösteriyor.
Kent merkezinden Haymana’ya uzanan tarih katmanları
Ankara’nın yer altındaki mirası, Ulus’taki antik yol ve yerleşim katmanlarından Haymana’daki Hitit kalıntılarına kadar uzanıyor. Bu izlerin bir bölümü kazılarla ortaya çıkarılırken bazıları günümüz yapılaşmasının altında veya arkeolojik alanlarda korunuyor.