Şevket Yusuf Tekindor
Ankara’da belediye otobüsü ulaşımı 1 Ekim 1935’te 100 ZİS marka araçla başladı. 1942 tarihli sefer tarifesinde Ulus merkezli güzergâhlar yer aldı; listedeki 17 kayıt, gidiş ve dönüş yönleri ayrı yazıldığı için 17 farklı hat anlamına gelmiyor.
1942 tarifesinde hangi güzergâhlar vardı?
Belediye Otobüs İdaresi bünyesinde hizmet veren otobüslerin 1942 tarifesinde şu sefer kayıtları bulunuyordu:
- Ulus – Kavaklıdere ve Kavaklıdere – Ulus
- Ulus – Çankaya ve Çankaya – Ulus
- Ulus – Dikmen ve Dikmen – Ulus
- Ulus – Etlik ve Etlik – Ulus
- Ulus – Yenişehir ve Yenişehir – Ulus
- Ulus – Cebeci ve Cebeci – Ulus
- Cebeci – Askerî Fabrikalar ve Askerî Fabrikalar – Cebeci
- Bahçelievler – Ulus ve Ulus – Bahçelievler
- Ulus – İstasyon
Tarifede Ulus, güzergâhların çoğunun bağlandığı merkez olarak öne çıkıyordu. Cebeci ile Askerî Fabrikalar arasında da karşılıklı seferler listelenmişti.
Tarihî güzergâhların bugünkü karşılığı
Ulus, Çankaya, Dikmen, Etlik, Cebeci, Kavaklıdere ve Bahçelievler bugün de Ankara’nın toplu taşıma ağında yer alıyor. Ancak tarihî güzergâhlarla günümüzdeki EGO hatları arasında kesin ve kesintisiz bir eşleştirme yapılamıyor.
Bugünkü 203 numaralı İncirli–Ulus–Kızılay–Bakanlıklar hattı, Ulus ile Bakanlıklar çevresini birbirine bağlıyor. Bununla birlikte bu hattın 1935 ya da 1942’deki belirli bir güzergâhın doğrudan devamı olduğu söylenemiyor.
Ankara’nın ilk otobüs hattı hangisiydi?
1935’te hizmete giren ilk 12 hattın tamamını güzergâhlarıyla sıralayan kesin bir liste bulunmuyor. 1942 tarifesi dönemin ulaşım ağına ilişkin somut kayıtlar sunuyor; Ulus–Kavaklıdere, Ulus–Çankaya ve Ulus–Cebeci gibi seferler Ankara’nın tarihî otobüs güzergâhları arasında yer alıyor.
Mevcut kayıtlar, bu güzergâhlardan hangisinin ilk açıldığını veya günümüzde aynı hat olarak sürdüğünü kesinleştirmiyor.
