Kadir Polat Toban
Ankara’da sivil havacılığın ilk merkezi, Esenboğa Havalimanı açılmadan önce kentin batısındaki Güvercinlik Meydanı’ydı. 1939’da Güvercinlik Hava Garı adıyla resmen açılan meydan, yolcu seferlerinin yanı sıra uçak bakım faaliyetlerine de ev sahipliği yaptı.
Bozkırdaki ilk hava garı
Türkiye’de ulusal havayolu ulaşımının kurumsal temelleri, 1933’te Millî Müdafaa Vekâleti bünyesinde Devlet Havayolları İşletmesi’nin kurulmasıyla atıldı. Kurumun Ankara’daki ilk uçuş operasyonları için Güvercinlik Meydanı kullanıldı.
Sivil havacılığa ilginin artmasıyla modernize edilen alan, 8 Temmuz 1939’da Güvercinlik Hava Garı adıyla resmî olarak açıldı. Tesis, yolcu hizmetlerinin yanında Türk Hava Yolları’nın ilk teknik bakım merkezi olarak da işlev gördü. Uçakların periyodik bakımları ile motor söküm ve montaj işlemleri burada gerçekleştirildi.
Sivil uçuşlar Esenboğa’ya taşındı
1940’lı yıllarda devlet görevlileri, diplomatlar ve kentin ileri gelenleri, özellikle İstanbul seferlerinde Güvercinlik’i kullandı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında havacılığın büyümesi, daha geniş pistlere ve uluslararası standartlarda bir havalimanına duyulan ihtiyacı öne çıkardı.
Esenboğa Havalimanı’nın 1955’te tamamlanıp hizmete girmesiyle yolcu uçakları buraya yönlendirildi ve Güvercinlik’in sivil havacılıktaki rolü sona erdi. Teknik bakım servisleri ise İstanbul Yeşilköy Havaalanı’na taşındı.
Askerî üs ve yapılaşma sınırı
Kara Havacılık Okulu’nun 1958’de bölgeye yerleşmesinin ardından Güvercinlik tamamen askerî üs kimliği kazandı. Günümüzde Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki meydan, uçuş güvenliği için uygulanan Mania Planı nedeniyle çevredeki yapılaşmayı da sınırlandırıyor.
Deniz seviyesinden 925 metre üzerindeki yapılaşmayı yasaklayan yükseklik kısıtlamasının, Ankara’nın batı aksında planlanan bazı yüksek katlı projelerin iptal edilmesinde etkili olduğu aktarılıyor. Güvercinlik, sivil havacılıktaki eski işlevini yitirse de askerî uçuş alanı ve uçuş güvenliği kurallarıyla kentin batısındaki yapılaşma üzerinde belirleyici olmayı sürdürüyor.
