Şevket Yusuf Tekindor
100 metrekarelik ortalama konut ve 120 ay vadeli kredi hesabında Ankara’da gereken aylık hane geliri 331 bin TL olarak hesaplandı. Beş şehir içinde en yüksek tutar ise 475 bin TL ile İstanbul’da.
Beş büyük şehirde ortalama bir konutu krediyle satın almak için gereken gelir, şehirlerin konut fiyatlarına göre değişiyor. Hesaplamada Bursa için 287 bin TL olan aylık hane geliri ihtiyacı, Ankara’da 331 bin TL’ye, İstanbul’da ise 475 bin TL’ye çıkıyor.
Şehirlere göre konut fiyatı ve kredi ödemeleri
100 metrekarelik ortalama konut fiyatları ve 120 ay vadeli kredi üzerinden yapılan hesaplamada aylık ödeme ile gerekli hane geliri şöyle sıralandı:
- Bursa: Konut fiyatı 4,2 milyon TL, aylık kredi ödemesi 115 bin TL, gereken hane geliri 287 bin TL.
- Ankara: Konut fiyatı 4,9 milyon TL, aylık kredi ödemesi 132 bin TL, gereken hane geliri 331 bin TL.
- İzmir: Konut fiyatı 5,7 milyon TL, aylık kredi ödemesi 137 bin TL, gereken hane geliri 344 bin TL.
- Antalya: Konut fiyatı 5,9 milyon TL, aylık kredi ödemesi 142 bin TL, gereken hane geliri 355 bin TL.
- İstanbul: Konut fiyatı 9 milyon TL, aylık kredi ödemesi 190 bin TL, gereken hane geliri 475 bin TL.
İstanbul’da hesaplanan gelir ihtiyacı, Bursa’daki tutarın yaklaşık 1,7 katı. İstanbul’da 190 bin TL’lik aylık kredi taksidini karşılamak için 475 bin TL hane geliri gerekirken Bursa için hesaplanan tutar 287 bin TL.
Antalya, Ankara ve İzmir’in üzerinde
Ortalama konut fiyatı 5,9 milyon TL olarak hesaplanan Antalya’da gerekli aylık hane geliri 355 bin TL. Bu tutar Ankara ve İzmir için hesaplanan gelirin üzerinde.
Gayrimenkul uzmanı Şenay Araç, CNN Türk yayınındaki değerlendirmesinde Antalya’nın pandemi sonrasında yoğun göç aldığını ve yabancıların konut alımlarının fiyatları etkilediğini söyledi. Araç, kent için verilen rakamın en uygun fiyat düzeyini yansıttığını, bazı bölgelerde İstanbul’a yakın fiyatların istendiğini belirtti.
Araç, şehirler arasındaki fiyat farklarının yalnızca inşaat maliyetleriyle açıklanamayacağını ifade etti. İstanbul, Ankara ve Bursa’daki inşaat maliyetlerinin benzer düzeylerde olduğunu belirten uzman, arsa fiyatları ve konutun bulunduğu konumun satış fiyatında etkili olduğunu kaydetti.
Yüksek gelir ve kredi maliyeti engel oluşturuyor
Hesaplanan hane geliri tutarları, bankaların konut kredisi verirken dikkate aldığı gelir kriterleriyle ilişkilendiriliyor. Araç, özellikle İstanbul için gereken 475 bin TL aylık gelirin birçok hane açısından ulaşılması güç olduğunu söyledi. Dört kişinin çalıştığı bir hanede dahi bu seviyeye ulaşmanın zor olabileceğini belirtti.
Araç’ın değerlendirmesine göre yüksek kredi faizleri de ev almayı güçleştiriyor. Alıcılar konut bedelinin büyük bölümünü birikimleriyle karşılamaya çalışırken, çoğunlukla eksik kalan tutar için kredi kullanıyor. Yüksek tutarlı kredilerin aylık geri ödemeleri önemli bir mali yük oluşturuyor.
Firma taksitleri ve alternatif finansman seçenekleri
Orta gelirli konut alıcıları banka kredilerinin yanı sıra katılım finansmanı sistemlerini ve inşaat firmalarının sunduğu modelleri de değerlendiriyor. Araç’ın aktardığına göre bazı firmalar yüzde 25 peşinat ve 60 aya kadar taksit seçeneği sunuyor; ödeme koşulları firmaya ve projeye göre değişiyor.
Araç, konut kredisi faizlerinin aylık yüzde 2,89-2,90 aralığında bulunduğunu belirtti. Mevduat faizlerindeki düşüşün konut kredisi faizlerine de yansımasını beklediğini ifade eden uzman, maliyetlerdeki olası değişimin kredi koşulları ve konut fiyatlarının seyrine bağlı olacağını kaydetti.
