Şevket Yusuf Tekindor
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda, ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında siber güvenlik eş güdümünün güçlendirilmesi ve siber olaylara hızlı müdahale edilmesi için sektörel siber olaylara müdahale ekibi (SOME) kurulması öngörüldü. Programda ayrıca dijital Türk lirası, finansal tüketicilerin korunması, enflasyonla mücadele ve üretim odaklı finansmana ilişkin hedefler yer aldı.
Programın temel amacı, ekonomide dayanıklılığı koruyup güçlendirirken fiyat istikrarına ulaşmak olarak belirlendi. Enflasyonla mücadele para, maliye ve gelirler politikalarının güçlü eş güdümüyle sürdürülecek. Finansal istikrarın korunmasıyla makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi, küresel belirsizlikler ve yurt içi dengelenme sürecinin oluşturduğu baskılar karşısında imalat sanayisinin rekabet gücünün desteklenmesi hedefleniyor.
Dezenflasyon sürecini desteklemek üzere yönetilen ve yönlendirilen fiyatların hedeflerle uyumlu seyretmesi için adımlar atılacak. Fiyat baskılarını azaltan ve arz yönlü büyümeyi destekleyen yapısal tedbirler sürdürülecek. Tarım, sanayi ve hizmetlerde yüksek katma değerli üretimin artırılması; teknoloji ve yapay zekâ kullanımının yaygınlaştırılması ve verimlilik odaklı dönüşümün hızlandırılması öncelikler arasında bulunuyor. İmalat sanayisindeki firmaların ihtiyaçlarına göre, ölçekleri dikkate alan destekleyici tedbirler de uygulanacak.
İstihdam, üretim ve dış finansman hedefleri
İş gücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına yönelik beceri ve yetkinlik politikalarıyla iş gücüne katılımın ve istihdamın artırılması amaçlanıyor. Bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemini güçlendiren politikalarla teknolojik dönüşümün sunduğu fırsatlardan yararlanılması; sürdürülebilir, rekabetçi ve kapsayıcı büyümenin temellerinin sağlamlaştırılması planlanıyor.
Cari işlemler açığının finansmanında doğrudan yabancı yatırımların ülkeye çekilmesi ve ihracat finansmanı araçlarının etkinleştirilmesi yoluyla üretim odaklı kaynak girişlerinin artırılması hedefleniyor. Almanya, Avusturya, Hollanda, Macaristan, Çekya, Slovakya, Estonya, Litvanya, Letonya, İsveç, Finlandiya, Danimarka ve Norveç ile ticari ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (ETOK) toplantıları yapılacak.
Enflasyon ve döviz kuru gelişmeleri izlenecek
Enflasyon göstergeleri ve enflasyonun ana eğilimi yakından takip edilerek para politikası araçlarının etkili kullanılması öngörülüyor. Politika faizine ilişkin adımlar, enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler dikkate alınarak, ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirlenecek.
Para politikası kararları veri odaklı ve toplantı bazlı bir yaklaşımla oluşturulmayı sürdürecek. Değerlendirmelerde fiyatların ayrıntılı analizi, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının yanı sıra talep ve arz gelişmeleri, iç ve dış denge, tasarruf eğilimi, krediler dahil finansal koşullar, likidite ve fiyat istikrarını etkileyen diğer unsurlar dikkate alınacak.
Mali disiplin gözetilerek yönetilen ve yönlendirilen fiyatların, geçmiş enflasyona endeksleme davranışını azaltmaya katkı verecek biçimde belirlenmesi planlanıyor. Bu fiyatlar için enflasyon ataletini azaltacak alternatif tespit yöntemleri üzerinde çalışmalar yürütülecek.
Dalgalı döviz kuru rejimi kapsamında kur seviyesine ilişkin bir hedef gözetilmeyecek. Döviz piyasasının etkin işlemesi ve sağlıklı fiyat oluşumunun sağlanması için kur gelişmeleri ile ilgili risk faktörleri yakından izlenecek, gerekli önlemler zamanında alınacak.
Yatırım ve dijital dönüşüm finansmanı
Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) Programı’nın, ihracatı destekleyen ve yüksek katma değerli ürün gruplarına yönelik mevcut yatırım teşvik sistemiyle bütünleşik biçimde daha etkin uygulanması hedefleniyor. Görece küçük ölçekli, nitelikli ve yüksek katma değerli imalat sanayisi yatırımlarını kapsayacak yeni bir uygulama alanı geliştirilmesi de programda yer aldı.
Yatırım, istihdam, üretim ve ihracata dayalı büyüme politikaları doğrultusunda reel sektöre uygun maliyetli, hedef odaklı finansman sağlanması öngörülüyor. Bu amaçla Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası iş birliğinde, 2027’de yurt dışı kuruluşlardan 600 milyon dolar kaynak temin edilmesi planlanıyor.
Milli Teknoloji Hamlesi doğrultusunda Türkiye’nin dijital ekonomiye geçişiyle uyumlu projeler desteklenecek. Yapay zekâ, büyük veri, bulut bilişim ve siber güvenlik gibi alanlara finansman sağlanması hedefleniyor. Başta deprem bölgesi olmak üzere bölgesel kalkınma yatırımları ile KOBİ finansmanı gibi kalkınmayı destekleyen ve yeni istihdam oluşturan alanlara da finansman desteği verilecek.
Dijital Türk lirasının kullanıma sunulmasına yönelik çalışmalar devam edecek. Gerekli hukuki düzenlemeler ve teknik entegrasyonlar üzerinde çalışılacak; finansal aracı kurumların sisteme entegrasyonu sağlanacak. Dijital Türk lirasının kullanım senaryolarını sınamak amacıyla bölgesel testler yürütülecek.
Ödeme sektöründe siber eş güdüm ve tüketici koruması
Ödemeler alanında verimliliği ve birlikte çalışabilirliği destekleyen adımlar sürdürülecek. Dijital finans sektöründeki kuruluşların kurumsallık ve güvenlik düzeyinin yükseltilmesi, bankalarla banka dışı ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında rekabeti engelleyici uygulamaların önlenmesi amaçlanıyor.
Bu kapsamda sektörel siber olaylara müdahale ekibi (SOME) kurulması planlanıyor. Ödeme hizmeti sağlayıcıları arasında siber güvenlik eş güdümü sağlanacak; dış hizmet alımından kaynaklanan risklerin yönetimi ile düzenleme ve denetleme süreçleri oluşturulacak. Böylece siber olaylara hızlı ve eş güdümlü müdahale edilmesi hedefleniyor.
Finansal tüketicilerin korunmasına yönelik uygulamalar güçlendirilecek. Sermaye piyasalarında yatırımcılar ve yatırım kuruluşlarından kaynaklanan risklerin bütüncül biçimde izlenmesi, sistemik risklerin tespiti ve erken uyarı amacıyla Yatırımcı Risk Merkezi kurulacak; yatırımcı risk takip sistemi oluşturulacak.
