22 Kasım 2026
Angarali
Sola kaydırarak kapat
Ana Sayfa
Kategoriler
Diğer
SON DAKİKA
Ankara’da açık havada ip cambazı gösterisini izleyen kalabalık
Kültürel Miras

Ankara’da cambazların ve panayırların sahne aldığı eski eğlence noktaları

Cebeci Çayırı, Bahçelievler 8. Cadde ve Ayrancı’daki boş arsalar geçmişte cambazlara, panayırlara ve gezici gösterilere ev sahipliği yaptı. Kızılay, Samanpazarı ve Atpazarı da Ankara’nın açık hava eğlence ve sanat tarihinin durakları arasındaydı.

Cebeci’den Bahçelievler’e, Ayrancı’dan Kızılay’a uzanan Ankara’nın eski mahallelerinde cambazlar, gezici tiyatrolar ve panayırlar açık havada izleyiciyle buluşuyordu.

Bugün yoğun araç ve yaya trafiğiyle bilinen bazı Ankara cadde ve sokakları, geçmişte mahalle sakinlerinin bir araya geldiği eğlence alanlarıydı. Özellikle 1940’lı, 1950’li ve 1960’lı yıllarda boş arsalar, çayırlar ve meydanlarda ip cambazları, gezici tiyatrolar, Karagöz oyunları ve açık hava sinemaları yer alıyordu.

Sinema salonları, alışveriş merkezleri ve büyük organizasyon alanlarının yaygınlaşmadığı dönemde bu gösteriler, mahalle yaşamının önemli parçalarındandı. Kentin büyümesi ve eğlence alışkanlıklarının değişmesiyle geçici gösteri alanlarının çoğu zamanla ortadan kalktı.

Cebeci Çayırı’nda cambazlar ve gezici tiyatrolar

Cebeci Çayırı, 1930’lu ve 1940’lı yıllardan itibaren çeşitli etkinliklere ev sahipliği yaptı; 1950’lerde de halk gösterileriyle anıldı. Geçici alanlarda ip cambazları gösteri yaparken gezici tiyatro toplulukları da izleyici karşısına çıktı.

Dönemin tanınmış cambazlarından Rıfat Telgezer’in gösterileri ile geleneksel Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden İsmail Dümbüllü’nün temsilleri, Cebeci’nin eğlence geçmişinde öne çıkan örnekler arasındaydı.

Ankara’nın eski yerleşim dokusunu gösteren siyah beyaz kent manzarası

Bahçelievler 8. Cadde’de panayır ve gösteriler

Bugün Tusso Blokları’nın bulunduğu alanın bir dönem küçük çaplı panayır ve gösterilere ev sahipliği yaptığı aktarılıyor. Bahçelievler 8. Cadde çevresindeki boş arsalarda cambazlar, jonglörler, palyaçolar ve sihirbazlar sahne alıyordu. Hayvan oynatıcıları ve motosiklet gösterileri de bu etkinlikler arasındaydı.

Ayrancı’da ip cambazları

Eski adı Güven Caddesi olan, bugün Kuveyt Caddesi diye bilinen yolun çevresindeki boş alanlarda 1960’lı yıllarda ip cambazlarının gösteriler yaptığına ilişkin yerel tarih anlatıları bulunuyor. Gösteriler cadde üzerinde değil, çevredeki boş arsalarda düzenleniyordu. Yapılaşmanın yoğunlaşmasıyla bu geçici etkinlik alanları da ortadan kalktı.

Kızılay’da sokak sanatı ve performanslar

Sakarya Caddesi, Kızılay’ın sokak sanatları geçmişinde önemli bir yer tuttu. 1988’de sanatçı Moni Salim Özgilik’in gerçekleştirdiği “Sakarya Destanı” adlı performansta, caddeye serilen yaklaşık 30 metre uzunluğundaki tuval üzerine izleyicilerin gölgeleri çizildi. Katılımcılar böylece eserin oluşumuna da dahil oldu. Sonraki yıllarda caddede sokak tiyatroları ve canlı heykel performansları düzenlendi.

Yüksel Caddesi ile Konur ve Karanfil sokaklarında da açık hava etkinlikleri öne çıktı. Bölgedeki yayalaştırma çalışmaları 1989’da başladı; 1990 yılbaşında düzenlenen açık hava eğlencesiyle sokakların yayalara açılması dönüşümün dikkat çeken aşamalarından biri oldu. İlerleyen yıllarda özellikle Yüksel Caddesi’nde pandomim sanatçıları, canlı heykeller ve sokak tiyatroları izleyiciyle buluştu.

Samanpazarı ve Atpazarı’nda eski eğlence geleneği

Bugünkü Altındağ Belediyesi binasının bulunduğu çevrede, 1940’lı yılların sonlarından itibaren Esenpark adıyla bilinen bir eğlence alanı faaliyet gösteriyordu. Gündüzleri çay bahçesi olarak kullanılan mekân, akşamları müzikli aile gazinosuna dönüşüyor; Türk müziği sanatçıları burada sahne alıyordu.

Atpazarı’nda ise geleneksel gösteri sanatlarına örnekler vardı. 1938’de Cumhuriyet Kahvehanesi’nde film gösteriminin ardından Karagöz oyunu sahnelendi. 1945’te Celil Han’da düzenlenen programda Hayalî Küçük Ali Karagöz gösterisi gerçekleştirdi. Bu temsiller sokakta değil, kahvehane ve han gibi mekânlarda yapıldı.

Geçmişte Samanpazarı’ndaki cadde ve yapıların görünümü

Gençlik Parkı ve açık hava sinemaları

Gençlik Parkı, özellikle 1960’lı yıllarda konserler ve açık hava gösterimleriyle başkentlilerin buluşma noktalarından biri oldu. Aynı dönemde Yenimahalle ve Bahçelievler gibi yerleşim bölgelerinde açık hava sinemaları bulunuyordu. Mahalle sakinleri yaz akşamlarında film izlemek için bir araya geliyordu.

Gösteri alanları neden kayboldu?

Ankara’nın nüfusunun artması, mahallelerin büyümesi ve boş arsaların yapılaşmaya açılması, gösterilerin düzenlendiği alanları değiştirdi. Cambazların sahne aldığı boş arsaların yerini apartmanlar ve iş yerleri aldı. Televizyonun yaygınlaşması, kapalı sinema salonlarının çoğalması ve eğlence anlayışındaki değişim de gezici gösterilere olan ilgiyi etkiledi.

Açık hava etkinlikleri ise kentte farklı biçimlerde sürüyor. CerModern, Atatürk Orman Çiftliği ve belediyelerin düzenlediği kültür-sanat organizasyonları, başkentlileri çeşitli alanlarda bir araya getiriyor.

Kadir Polat Toban

Ben Kadir Polat Toban. Web tasarımı, teknoloji ve sporla ilgileniyorum. Angarali’de Ankara gündemi, yerel spor ve kent yaşamı üzerine haber ve rehber içeriklerine katkı sunuyorum. Amacım, araştırdığı…

Tüm yazıları

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Yorum Yap
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.

Ad ve e-posta bilgileriniz moderasyon, güvenlik ve gerektiğinde sizinle iletişim kurmak amacıyla işlenir. Ayrıntılar için Gizlilik Politikası sayfasını inceleyin.