22 Kasım 2026
Angarali
Sola kaydırarak kapat
Ana Sayfa
Kategoriler
Diğer
SON DAKİKA
Sincan’daki dört kemerli Zir Köprüsü Ova Çayı üzerinden geçiyor; çevresinde yapılaşma ve yamaçlar görülüyor.
Kültürel Miras

Zir Köprüsü, eski İstanos’un neresinde bulunuyordu?

Sincan’daki Zir Köprüsü, eski İstanos’un merkezinde değil, Zir Vadisi girişinde Ova Çayı üzerinde ve kasabaya giden yol üzerindeydi. 1913 tarihli rapor, inşaatın tamamlandığını kaydediyor.

Ankara’nın Sincan ilçesindeki tarihî Zir Köprüsü, eski İstanos kasabasının merkezinde değil, Zir Vadisi’nin girişinde Ova Çayı üzerinde yer alıyordu. Köprü, yerleşime ulaşım sağlayan güzergâhın bir parçasıydı. 1913 tarihli Osmanlı raporu, inşaatın tamamlandığını kaydediyor.

Sincan’daki dört kemerli taş Zir Köprüsü Ova Çayı’nı geçiyor; arka planda binalar ve yamaçlar yer alıyor.

Zir Köprüsü eski İstanos’a nasıl bağlanıyordu?

Günümüzde Yenikent olarak bilinen yerleşimin eski adı İstanos’tu. İstanoz ve Büyük İstanos adlarıyla da anılan kasaba, Ova Çayı’nın aktığı Zir Vadisi’nde kurulmuştu. Köprü ise vadinin girişinde, eski yerleşime giden yol üzerindeydi.

Sincan Belediyesinin yayımladığı Sincan Tarih ve Kültür Atlası, köprünün konumunu Zir Vadisi’nin girişi olarak tarif ediyor. Kültür Envanteri kayıtlarında Zağar Köprüsü ve Yenikent Köprüsü adlarıyla da geçen yapı, geçmişte Zir yerleşimine ulaşım için kullanılıyordu. Bu nedenle köprü, kasabanın çarşısında ya da meydanında değil, yerleşime giden güzergâhtaki bir geçiş noktası olarak tanımlanıyor.

Ova Çayı üzerindeki dört kemerli Zir Köprüsü ve çevresindeki yerleşim alanı.

1913 tarihli rapor köprü hakkında ne söylüyor?

Ankara Valisi Hulusi Bey’in 1913 tarihli teftiş raporu, köprünün geçmişine ilişkin önemli belgeler arasında yer alıyor. Sincan Tarih ve Kültür Atlası’nda aktarılan ve Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi’ndeki DH.İD 139/12 numaralı dosyaya dayanan raporda, İstanos civarındaki güzergâhta başlatılan köprü inşaatının tamamlandığı bildiriliyor.

Raporda taş ve kum döşeme çalışmalarının da aynı yılın inşaat mevsimi sonunda bitirilmesinin beklendiği aktarılıyor. Kayıt, köprünün 1913’te tamamlandığını destekliyor. Yapıda inşa kitabesi bulunmadığından açılış günü ve yaptıran kişi kesin olarak belirlenemiyor.

Kesme taştan yapılmış Zir Köprüsü, bitki örtüsü arasından Ova Çayı üzerinde görülüyor.

Dört kemerli kâgir yapının özellikleri

Düzgün kesme taştan yapılan Zir Köprüsü, Ova Çayı’nı aşan dört dairesel kemere sahip. Orta bölümü iki yanına göre daha yüksek olan köprünün kenarlarında taş korkuluklar bulunuyor. Yapı, eski İstanos’un ulaşım güzergâhındaki kalıcı geçişlerden biri olarak günümüze ulaştı.

Eski İstanos kasabasının yamaç boyunca uzanan tarihî yerleşim görünümü.

Eski İstanos yerleşimi nasıl değişti?

İstanos, Osmanlı döneminde Ankara Sancağı’na bağlı Zir kazasının, daha sonra da nahiyesinin idari merkeziydi. 19. yüzyılda çevre köylerle birlikte önemli bir yerleşim ve ticaret merkezi konumundaydı. Hulusi Bey’in 1913 tarihli raporunda kasabada yedi mahalle bulunduğu ve Müslümanlarla Ermenilerin yaşadığı belirtiliyor.

Kasabanın idari ve demografik yapısı zaman içinde değişti. 1958’deki sel felaketinin ardından yerleşimin Yenikent’e taşınması süreci başladı; akademik kaynaklarda taşınmanın 1965’te gerçekleştiği aktarılıyor. Eski yerleşim alanında Müslüman ve Ermeni mezarlıklarıyla kilise ve çeşme kalıntılarının izleri bulunuyor. Zir Köprüsü ise vadinin girişindeki tarihî ulaşım yapılarından biri olmayı sürdürüyor.

Kaynaklar ve editoryal şeffaflık

Kaynak: Yeni Ankara

Angaralı

Angarali’nin Ankara haberleri ve şehir rehberleri için kullanılan kurumsal yayın profili. Kent gündemi, ilçe haberleri, ulaşım duyuruları, kültür ve sanat etkinlikleri ile Ankara’da gezilecek yerler h…

Tüm yazıları

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!

Yorum Yap
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayımlanır.

Ad ve e-posta bilgileriniz moderasyon, güvenlik ve gerektiğinde sizinle iletişim kurmak amacıyla işlenir. Ayrıntılar için Gizlilik Politikası sayfasını inceleyin.