Kadir Polat Toban
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde Bundibugyo tipi Ebola salgınında 10 bin 351 vaka kaydedildi. Sağlık Bakanlığı’nın 31 Ekim tarihli verilerine göre ölü sayısı 5 bin 26’ya yükseldi.
Mayıs ortasında ilan edilen salgın, ülke genelinde yayılmayı sürdürüyor. Veriler, 2014-2016 Batı Afrika salgınından bu yana Ebola kaynaklı en yüksek can kaybına işaret ediyor.
Salgın 8 eyalette 67 sağlık bölgesine yayıldı
Salgının merkez üssü, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusundaki Ituri eyaleti. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 20 Ekim verilerinde Ituri’de 7 bin 40 doğrulanmış vaka ve 3 bin 271 ölüm yer aldı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) ise Ituri ve Kuzey Kivu’da toplam 9 bin 782 vaka ile 4 bin 792 ölüm bildirildiğini açıkladı.
Virüs, ülkenin 178 sağlık bölgesinin 67’sine ulaştı; bunların 50’sinde aktif vakalar bulunuyor. Salgının yayıldığı alanların büyük kısmında silahlı isyancı grupların kontrolü, sağlık ekiplerinin çalışmalarını zorlaştırıyor. Ekipler ayrıca halkın güvensizliği ve maaşların ödenmemesi gibi sorunlarla karşı karşıya.
Yeni vakaların yaklaşık yüzde 80’i temas zincirlerinin dışında
Afrika CDC, yeni vakaların yaklaşık yüzde 80’inin izlenen temas zincirlerinin dışında ortaya çıktığını bildirdi. DSÖ’nün 20 Ekim tarihli raporuna göre takip edilen 30 bin 130 temaslının yüzde 79,7’sine son 24 saat içinde ulaşılabildi. DSÖ’nün hedefi bu oranı yüzde 95’e çıkarmak.
DSÖ yetkilileri, ölümlerin yaklaşık üçte birinin tıbbi bakım alınmadan gerçekleştiğini belirtti. DSÖ Program Alanı Yöneticisi Patrick Otim, 5 bini aşan can kaybını “Bu çok trajik bir dönüm noktası, çünkü bu sadece bir rakam değil” sözleriyle değerlendirdi.
Bundibugyo türüne karşı onaylı aşı veya ilaç bulunmuyor
Salgına yol açan Bundibugyo türü için onaylanmış bir aşı ya da ilaç bulunmuyor. Hastalara ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrısı, kusma, ishal ve açıklanamayan kanama gibi belirtilere yönelik bakım uygulanıyor.
DSÖ, 23 Ekim’de Ituri’nin merkezi Bunia’da TUMAINI adlı aşı denemesinin başladığını duyurdu. Salgının kontrolü için vaka tespiti ve temas takibinin güçlendirilmesi önem taşıyor.
Vaka bildirilen ülkeler ve ABD’nin önlemleri
Salgın Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin dışına da yayıldı. Kenya’da dokuz doğrulanmış vaka ve iki ölüm, Nijerya’da bir ithal vaka, Uganda’da daha önce 20 vaka, Fransa’da ise bir ithal vaka bildirildi. ABD’de vaka kaydedilmedi.
ABD, Kongo’da son 21 gün içinde bulunmuş kişilerin ticari uçuşlarla ülkeye gelişini yasaklamıştı. 3 Kasım saat 23.59’dan itibaren uluslararası uçuşlarla ABD’ye gelen yolcu ve mürettebatın, son 21 günde Kongo’da bulunmadığını beyan etmesi gerekecek. Uygulamanın 18 Aralık’a kadar sürmesi planlanıyor. CDC, ABD halkı ve seyahat edenler için riski “düşük” olarak nitelendiriyor.
DSÖ, salgın nedeniyle seyahat veya ticaret kısıtlaması önerilmediğini belirtiyor. Salgının seyrinde önümüzdeki haftalarda temas takibinin ne ölçüde iyileştirilebileceği etkili olacak.
