Kadir Polat Toban
IMEI kaydı yapılmadan kullanılan yurt dışı telefonlarda, her IMEI için tanınan 120 günlük süreyi dolduran cihazlar mobil şebekeye erişimini kaybedebilir. Çift SIM veya e-SIM kullanan telefonlarda ikinci IMEI’ye ait sürenin de sona ermesiyle kesinti yaşanabilir.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) uygulaması kapsamında, yurt dışından getirilen ve Türkiye’de IMEI kaydı bulunmayan telefonlar belirli bir süre kullanılabiliyor. Süre dolduğunda cihazın ilgili IMEI numarası mobil şebekelere kapatılıyor. Özellikle yaz aylarında kullanılmaya başlanan telefonlarda kasım ayında erişim kesintisi görülebilir.
120 günlük kullanım süresi ne zaman başlıyor?
Her IMEI numarası için bir takvim yılı içinde 120 günlük kullanım hakkı tanınıyor. Süre, telefonun Türkiye’de bir operatörün SIM kartıyla şebekeye bağlanmasıyla işlemeye başlıyor; cihazın ülkeye getirildiği tarih tek başına belirleyici olmuyor. Şebekeye bağlanmanın ardından kayıt işlemiyle ilgili uyarı mesajı gönderiliyor.
İlkbahar veya yaz aylarında kullanıma açılan bir telefonun 120 günlük süresi kasımda dolabilir. Şebeke erişimi telefonun tamamı yerine kayıtsız IMEI numarası üzerinden engelleniyor.
Çift SIM ve e-SIM’de süreler ayrı hesaplanıyor
Çift SIM veya e-SIM desteği bulunan telefonlarda her IMEI için ayrı 120 günlük kullanım hakkı bulunuyor. İlk sürenin bitmesinin ardından diğer SIM yuvasına ya da e-SIM’e geçilerek ikinci IMEI kullanılabiliyor; ancak ikinci süre de dolduğunda cihazın şebeke erişimi kesiliyor.
İlk hattını mart ayında kullanmaya başlayıp yazın ikinci SIM’e veya e-SIM’e geçenlerin ikinci kullanım süresi de kasım döneminde sona erebilir. Tek SIM’li telefonlarda ise tek IMEI için tanınan sürenin dolması erişim kaybına yol açıyor.
Takvim yılı değişince haklar yeniden değerlendiriliyor
Kullanım hakları her yıl 1 Ocak itibarıyla yeniden değerlendiriliyor. Bu uygulama, çift IMEI’li telefonlarda farklı tarihlerde başlayan süreler nedeniyle toplam kullanım dönemini uzatabiliyor; ancak her IMEI için geçerli 120 günlük sınırı ortadan kaldırmıyor ve cihazın kalıcı olarak kayıtsız kullanılmasına imkân vermiyor.
Örneğin mayısta ilk IMEI üzerinden kullanılmaya başlanan bir telefonun 120 günlük süresi ağustos sonunda bitebilir. Eylülde ikinci IMEI’ye geçen kullanıcı, bu numara üzerinden yıl sonuna kadar kullanım hakkından yararlanabilir. Yeni takvim yılıyla birlikte süreler yeniden değerlendirilir.
2026 IMEI kayıt harcı 54 bin 258 TL
Kayıtsız telefonunu Türkiye’de kullanmayı sürdürmek isteyenlerin yasal IMEI kaydı yaptırması gerekiyor. 2026 yılı için yolcu beraberinde getirilen telefon kullanım izin harcı 54 bin 258 TL olarak uygulanıyor.
Başka bir cihaza ait IMEI numarasını telefona aktarmak veya IMEI’yi izinsiz değiştirmek yasal kayıt işleminin yerine geçmiyor. Bu tür müdahaleler cihazın haberleşmeye kapatılması ve başka yaptırımlarla karşılaşılması riskini taşıyor. Android telefonlardaki yazılımsal müdahaleler model ve teknik özelliklere göre değişirken, iPhone’larda güvenlik mimarisi nedeniyle bu işlemler daha sınırlı.
Kayıt süresi sona eren cihazlar, yasal işlemler tamamlanmadıkça veya kullanım hakkı yeniden değerlendirilmedikçe Türkiye’deki mobil operatörlerin şebekelerine bağlanamayabilir.
