Şevket Yusuf Tekindor
AK Parti milletvekillerinin saha çalışmalarında emekli aylıklarıyla ilgili şikâyetlerin öne çıkmasının ardından, ocak ayında yapılması beklenen artışlar için Ankara’da üç farklı seçenek üzerinde duruluyor. Asgari ücretle bağlantı kurulması, sınırlı bir seyyanen zam ve kök maaş sisteminin değiştirilmesi formüller arasında yer alıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla yürütülen saha çalışmalarında hayat pahalılığı ve maaşlar arasındaki adaletsizlik dile getirildi. Bu geri bildirimlerin ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile AK Parti Genel Merkezi’nin ocak ayındaki maaş artışları için çalışma yaptığı aktarılıyor.
Gazeteci Şebnem Arda Boğa ve Bülent Boğa’nın kulis bilgilerine göre, bürokratların değerlendirdiği üç formül en düşük emekli aylığının artırılmasından kök maaş uygulamasının sona erdirilmesine kadar uzanıyor.
En düşük aylığı asgari ücrete bağlama seçeneği
İlk seçenek, en düşük emekli aylığının asgari ücrete yaklaştırılması ya da bu ücretle eşitlenmesi. Geçmişte anayasada yer aldığı belirtilen, emekli maaşlarının asgari ücretin altında olamayacağı yönündeki kuralın yeniden uygulanması da değerlendiriliyor. Bu modelin kabul edilmesi halinde en düşük aylığı alan emeklilerin gelirinin asgari ücret artışlarıyla ilişkilendirilmesi öngörülüyor.
Seyyanen zam dar gelirli emeklilerle sınırlı kalabilir
Masadaki ikinci formül, bütün emeklileri kapsamak yerine Hazine desteğiyle en düşük aylık düzeyinde maaş alanlara seyyanen artış yapılması. Bütçe dengeleri gözetilerek ele alınan bu seçeneğin, enflasyondan daha fazla etkilenen dar gelirli emeklilere yönelik olması tartışılıyor.
Kök maaş sisteminin değiştirilmesi de gündemde
Üçüncü seçenek, emeklinin prim gün sayısı ve prime esas kazancına göre hesaplanan kök maaş sistemini tasfiye etmeyi veya yeniden düzenlemeyi hedefliyor. Mevcut uygulamada kök aylığı düşük olanların maaşı Hazine desteğiyle taban aylığa tamamlanabiliyor; ancak oransal zam dönemlerinde bu emeklilerin fiilen artış alamama riski bulunuyor.
Aktarılan bilgilere göre, özellikle 2000 yılı sonrasında emekli olanlar ile yüksek prim ödeyenlerin yaşadığı dengesizliğin giderilmesi için genel bir kök maaş düzenlemesi üzerinde duruluyor. Yüksek prim ödeyenlere yönelik ayrıca bir çalışma yapılması ve ocak ayında yasal düzenlemenin Meclis’e sunulması planlanıyor.
Üç seçenekten hangisinin uygulanacağı, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe onayı ile Kabine toplantılarında yapılacak değerlendirmelerin ardından netleşecek.
