Hanefî mezhebine göre umrenin iki, haccın üç farzı bulunuyor. İhram ve tavaf her iki ibadette ortak unsurlar arasında yer alırken hacda Arafat vakfesi de farz kabul ediliyor.
![]()
Diyanet İşleri Başkanlığının dinî bilgilendirmelerine göre farzlar, ibadetin temel unsurlarını oluşturuyor. Vaciplerin yerine getirilmesi de gerekiyor; ancak vacibin terk edilmesinin dinî sonuçları, farzın terk edilmesinden farklı değerlendiriliyor.
Umrenin iki farzı
Hanefî mezhebinde umrenin farzları ihrama girmek ve Kâbe’yi tavaf etmek olarak sıralanıyor. İhrama niyet edip telbiye getirerek giriliyor; tavaf ise Kâbe’nin çevresinde yapılıyor.
Tavaf yedi şavttan oluşuyor. Hanefî mezhebine göre en az dört şavt farz, yedi şavtın tamamlanması vacip sayılıyor. Tavafın ardından Safâ ile Merve arasında sa’y yapılıyor, sonra saç tıraş edilerek veya kısaltılarak ihramdan çıkılıyor. Sa’y ve saçın tıraş edilmesi ya da kısaltılması umrenin vacipleri arasında yer alıyor.
Haccın üç farzı
Hanefî mezhebine göre haccın üç farzı; ihrama girmek, Arafat’ta vakfe yapmak ve ziyaret tavafını yerine getirmek. İhram, hac niyeti ve telbiye ile başlıyor. Arafat vakfesi belirlenen zaman içinde bölgede bulunmayı, ziyaret tavafı ise Kâbe’nin tavaf edilmesini ifade ediyor.
Diyanet’in açıklamasına göre bu üç farz yerine getirilmeden hac tamamlanmış sayılmıyor.
![]()
Arafat vakfesi hangi zaman aralığında yapılır?
Arafat vakfesinin vakti, Zilhicce’nin 9. günü öğle vaktinden Kurban Bayramı’nın birinci günü tan yerinin ağarmasına kadar sürüyor. Bu süre içinde Arafat sınırlarında kısa bir süre bulunmak farzın yerine getirilmesi için yeterli kabul ediliyor. Belirlenen zaman aralığında vakfe yapamayan kişi o yılki haccı kaçırmış oluyor; ibadetin sonraki bir yılda tamamlanması gerekiyor.
![]()
Hac ile umre arasındaki farklar
Hac ve umrede ihrama girmek ve Kâbe’yi tavaf etmek ortak unsurlar. Hac belirli günlerde yapılıyor ve Arafat vakfesini içeriyor. Gerekli şartları taşıyan Müslümanlara ömürlerinde bir kez farz olan hac, İslam’ın beş şartından biri olarak kabul ediliyor.
Umre ise hac dönemindeki bazı günler dışında yılın farklı zamanlarında yapılabiliyor. Hanefî mezhebinde umreyi ömürde bir kez yerine getirmek müekked sünnet sayılırken Şâfiî ve Hanbelî mezheplerindeki hükmü farklılık gösteriyor.