Kadir Polat Toban
Çayyolu, 2014’e kadar Yenimahalle’ye bağlıydı. 12 Kasım 2012’de TBMM’de kabul edilen 6360 sayılı Kanun’la Çayyolu ve çevresindeki mahallelerin idari sınırları değiştirildi; düzenleme kapsamında bazı mahalleler Çankaya’ya, bazı yerleşimler ise Etimesgut’a bağlandı.
Kararın gerekçesi Yenimahalle’nin coğrafi olarak birbirinden kopuk iki bölümden oluşması ve belediye hizmetlerinin bütünlüklü yürütülmesindeki güçlükler olarak açıklandı. Ancak düzenlemenin 2014 yerel seçimlerinden yaklaşık bir buçuk yıl önce kabul edilmesi, siyasi etkileri konusunda tartışmalara yol açtı.
Yenimahalle’nin güneyindeki yerleşimler neden ayrıldı?
Yenimahalle’nin ana yerleşim bölgesi Ankara’nın kuzeybatısında bulunurken Çayyolu ve çevresindeki mahalleler ilçenin güneyinde, ana bölgeden fiziksel olarak ayrı kalıyordu. Ankara Büyükşehir Belediyesinin 13 Kasım 2012 tarihli açıklamasında, bu durumun şehir planlaması ve belediye hizmetlerinin yürütülmesi bakımından sorun yarattığı savunuldu.
Dönemin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek de düzenlemeyi destekledi. Gökçek, ilçenin iki parçalı idari yapısının ortadan kaldırılmasını şehircilik açısından doğru bir adım olarak değerlendirdi.
Çankaya ve Etimesgut’a bağlanan mahalleler
6360 sayılı Kanun’un ikinci maddesiyle Çayyolu, Ahmet Taner Kışlalı, Ümit, Koru, Konutkent ve Yaşamkent mahalleleri Yenimahalle’den Çankaya’ya geçti. Dodurga ve Alacaatlı mahallelerinin Ankara Çevre Yolu içinde kalan bölümleri de Çankaya sınırlarına dahil edildi.
Dodurga ve Alacaatlı’nın çevre yolu dışında kalan kısımları Şehitali Mahallesi’yle birleştirildi. Şehitali’nin yanı sıra Aşağıyurtçu, Yukarıyurtçu, Ballıkuyumcu ve Fevziye mahalleleri Etimesgut’a bağlandı. Böylece Yenimahalle’nin güneyindeki yerleşimlerin bir kısmı Çankaya’ya, diğer kısmı Etimesgut’a geçti.
Seçim etkisi tartışması ve Anayasa Mahkemesi kararı
Sınır değişikliğine CHP’li milletvekilleri itiraz etti. 2014 yerel seçimlerine yaklaşık bir buçuk yıl kala alınan kararın seçmen dağılımını değiştireceğini savunan milletvekilleri, iptal başvurusunda 2009 seçim sonuçlarına dayalı hesaplamalar sundu.
Başvuruda, 2009 yerel seçimlerinde Yenimahalle’de CHP’nin 150 bin 571, AK Parti’nin 134 bin 435 oy aldığı belirtildi. Ayrılan mahalleler hesaba katılmadığında oyların CHP için 115 bin 564, AK Parti için 127 bin 51 olacağı ileri sürüldü. Bu rakamlar 2014 seçimlerinin sonucu değil, başvurucuların 2009 verileri üzerinden yaptığı geriye dönük hesaplardı.
6360 sayılı Kanun’un çeşitli hükümlerinin iptali istemiyle açılan davayı Anayasa Mahkemesi 12 Eylül 2013’te karara bağladı. Mahkeme, Yenimahalle’nin bazı mahallelerinin Çankaya ve Etimesgut’a bağlanmasını düzenleyen hükümlerin iptali talebini reddetti. Kararda, güneydeki yerleşimlerin ilçenin ana bölgesiyle fiziksel bağlantısının bulunmaması ve belediye hizmetlerinin bütünlük içinde yürütülmesi gerekçeleri öne çıktı. Mahkeme çoğunluğu düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulmadı; bazı üyeler karara katılmadı.
Değişiklik 30 Mart 2014’te uygulamaya girdi
2012’de kabul edilen sınır düzenlemesi, 30 Mart 2014’teki mahalli idareler genel seçimleriyle yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren Çayyolu, Ümit, Koru, Konutkent, Yaşamkent ve Ahmet Taner Kışlalı Çankaya Belediyesi sınırlarında yer aldı.
Sınır değişikliğinin ardından belediyeler arasındaki tüm uyuşmazlıklar sona ermedi. Çankaya Belediye Meclisinin 2017 tarihli kararlarında, taşınır ve taşınmaz malların yanı sıra alacak, borç ve bazı sözleşmelerin devri konusunda Yenimahalle Belediyesi’yle hukuki uyuşmazlıklar yaşandığı kaydedildi.
Çayyolu ve çevresindeki söz konusu mahalleler Ekim 2026 itibarıyla Çankaya ilçesine bağlı bulunuyor. Değişikliğin resmî gerekçeleri hizmet bütünlüğü ve coğrafi sınırların düzenlenmesi olurken, kararın siyasi etkileri de dönemin tartışmaları arasında yer aldı.
