Spot: Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Türkiye Adalet Akademisi’nin “Akademi Söyleşileri” programında 3. dönem hakim ve savcı yardımcılarına seslendi. Özkaya, yargı bağımsızlığı, adil yargılanma ve yargı mensuplarının iletişimde özenli olması gerektiğini vurguladı.
Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Türkiye Adalet Akademisi tarafından düzenlenen “Akademi Söyleşileri” kapsamında 3. dönem hakim ve savcı yardımcılarıyla bir araya geldi. Yüce Divan Salonu’ndaki programda adaletin devlet ve toplum yaşamındaki yeri, hukuk devleti ilkesi ile yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı üzerine konuştu.
Özkaya, hakim ve savcı yardımcılarının mesleki yolculuğunun bilgi, tecrübe, sabır ve fedakârlık gerektirdiğini belirterek adaletin bu süreçte temel rehber olması gerektiğini söyledi. Mesleklerin hukuki bilgi ve teknik becerinin yanı sıra ahlaki duruş, sorumluluk bilinci ve güçlü bir adalet duygusuyla yürütülmesi gerektiğine dikkat çekti.
“Hukuka duyulan güven mahkeme kapısında somutlaşır”
Adaletin devletin devamlılığı ve toplumun birliği için temel koşullardan biri olduğunu ifade eden Özkaya, adalet duygusunun zedelenmesinin güveni ve toplumsal barışı olumsuz etkileyebileceğini belirtti. Hukuk kurallarının uygulanması ve uyuşmazlıkların çözümünde yargı organlarının önemli rol üstlendiğini kaydeden Özkaya, vatandaşların hukuka güveninin çoğu zaman mahkemelerde karşılık bulduğunu dile getirdi.
Hukuk devletinin güvencelerinden bağımsız ve tarafsız yargının, yalnızca anayasa ve kanunlarda yer alan bir ilke olarak görülmemesi gerektiğini söyleyen Özkaya, hakim ve savcıların hukukun üstünlüğünü davranışlarıyla da temsil ettiğini vurguladı. Yargı bağımsızlığının hakimlere tanınmış kişisel bir ayrıcalık olmadığını belirterek, görevin Anayasa’ya, kanuna ve hukuka bağlı biçimde adaletin gerçekleşmesini sağlamak olduğunu ifade etti.
Adil yargılama ilkelerine dikkat çekti
Kararların insanlar üzerindeki etkilerinin gözetilmesi gerektiğini kaydeden Özkaya, güçlü bir hukuk düzeninin kanunların yanı sıra bu kuralları bilgi, vicdan ve adalet duygusuyla uygulayan hukukçularla yaşatılabileceğini söyledi. Adaletin, yazılı kuralların mekanik biçimde uygulanmasından ibaret olmadığını; insan onurunu gözeten yorum ve yargısal faaliyetlerin düzgün yürütülmesini de gerektirdiğini belirtti.
AYM’nin bireysel başvuru içtihatlarına değinen Özkaya, hakim ve savcı yardımcılarına gerekçeli karar yazımında özenli davranmaları; silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkelerini gözetmeleri çağrısında bulundu. Masumiyet karinesi, yargı dili ve makul sürede yargılanma hakkına dikkat edilmesini, maddi hakikat ile diğer güvenceler arasındaki dengenin korunmasını istedi. Taraflara, tanıklara ve avukatlara karşı nazik, sabırlı ve saygılı olunması gerektiğini de söyledi.
Özkaya, hakimlik ve savcılığın kişilerin haklarını koruma, hukukun üstünlüğünü yaşatma ve toplumun adalete güvenini güçlendirme sorumluluğu taşıdığını belirtti. Yardımcılara her dosyayı ciddiyetle değerlendirmelerini tavsiye eden Özkaya, makam ve unvanların zamanla değişebileceğini, buna karşılık insanların hayatlarında bırakılan izlerin kalıcı olduğunu ifade etti. Bir hakkın korunmasına veya uyuşmazlığın adil biçimde çözülmesine katkı sunmayı meslek hayatının değerli kazanımları arasında gösterdi.
Programa AYM Üyesi Yılmaz Akçil, Türkiye Adalet Akademisi Başkanı Metin Yıldırım, AYM Genel Sekreteri Murat Azaklı ve diğer yetkililer katıldı.