Şevket Yusuf Tekindor
Ankara genelinde 497 anıt ağaç kayıtlı. Yaş bakımından öne çıkan örnekler Nallıhan ve Çamlıdere’de; Nallıhan’daki kokulu ardıcın yaşı envanterde 1088-1089 yıl olarak veriliyor.
Ankara’nın doğal mirası, ilçe genelindeki anıt ağaçlarla da öne çıkıyor. Ankara Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün 2024 çevre durum raporunda kent genelinde 497 anıt ağaç bulunduğu belirtiliyor. Sayıca Çankaya ilk sırada yer alırken, yaşlarıyla dikkat çeken ağaçların önemli bir bölümü Nallıhan’da bulunuyor.
Nallıhan’da bin yılı aşan kokulu ardıç
Çevre raporundaki envanterde Nallıhan’daki kokulu ardıcın (Juniperus foetidissima) yaşı 1088-1089 yıl olarak kaydedilmiş. Ağacın boyu yaklaşık 10 metre, gövde çapı 328 santimetre. İlçede ayrıca 544 yaşında bir saplı meşe, 520 ve 500 yaşlarında karaçamlar ile 410 yılı aşan başka ağaçlar da kayıtlı.
Nallıhan’daki bu kokulu ardıç, ilçenin anıt ağaçları arasında yaş bakımından öne çıkıyor.
Bu ardıç, Meyilhacılar Mahallesi Bayramyeri mevkiindeki Kabaardıç Tabiat Anıtı’yla aynı ağaç değil. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü kayıtlarında yaklaşık 750 yaşında olduğu belirtilen Kabaardıç’ın boyu 20 metre, çapı 2,80 metre, gövde çevresi ise yaklaşık 9 metre. Alan, 23 Ekim 2000’de tabiat anıtı ilan edildi.
Meyilhacılar’daki Kabaardıç Tabiat Anıtı, Nallıhan’ın farklı bir yaşlı ardıç kaydı olarak yer alıyor.
Çamlıdere’deki Hayat Ağacı 605 yaşında
Çamlıdere’de, Şeyh Ali Semerkandi Türbesi’nin yanındaki saplı meşe Anıt Ağaçlar kayıt sisteminde 605 yaşında gösteriliyor. Ağacın gövde çapı 126 santimetre, tepe çapı 10,8 metre, boyu 12 metre olarak kaydedilmiş.
Yörede “Hayat Ağacı” adıyla anılan meşe, Şeyh Ali Semerkandi’nin öğrencilerine ağacın altında ders verdiği yönündeki bir rivayetle de ilişkilendiriliyor.
Anıt ağaçlar kent merkezinde de var
Ankara’nın yaşlı ağaçları yalnızca kırsal ilçelerde bulunmuyor. Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneğinin çalışmasına dayanan kayıtta Kayaş’taki bir saplı meşenin yaklaşık 255 yaşında olduğu aktarılıyor. Çevre raporlarında Mamak’ta 227 ve 248 yaşındaki saplı meşeler, Keçiören’de ise 200 yılı aşan saplı meşe ve doğu çınarı örnekleri de yer alıyor.
Kayaş’taki saplı meşe, kent içinde bulunan yaşlı ağaç örnekleri arasında gösteriliyor.
497 anıt ağacın 431’i Çankaya’da
2024 verilerine göre Ankara’daki 497 anıt ağacın 431’i Çankaya’da kayıtlı. Nallıhan’da 20, Altındağ’da 10, Keçiören ve Yenimahalle’de ise sekizer anıt ağaç bulunuyor.
Anıt ağaç statüsü yalnızca yaşa göre belirlenmiyor. Bakanlığın ilke kararında yaşın yanı sıra gövde çapı, boy, tepe çapı, tür özellikleri ve ağacın bulunduğu yer gibi ölçütler de dikkate alınıyor. Bu nedenle sayıca Çankaya öne çıkarken, yaş bakımından dikkat çeken örnekler Nallıhan ve Çamlıdere’de yer alıyor.
