Kadir Polat Toban
2027 Yıllık Programı, sürücülerin hata yapabileceğini dikkate alan güvenli sistem yaklaşımını kara yollarına taşımayı hedefliyor. Trafik işaretlerinden yol kenarlarına ve bakıma kadar farklı alanlarda düzenlemeler planlanıyor.
2027 Yıllık Programı’nda kara yolu güvenliğinin yalnızca sürücülerin sorumluluğunda ele alınmaması öngörülüyor. Güvenli sistem yaklaşımı kapsamında yol tasarımı, altyapı, işaretleme ve bakım uygulamalarının da kazaları önlemeye ve kaza sonuçlarını hafifletmeye katkı sunacak biçimde düzenlenmesi planlanıyor.
Hedef, 2027 sonunda can kaybını 4 bine indirmek
Program, sürücülerin ve diğer yol kullanıcılarının hata yapabileceğini baştan kabul eden bir anlayışı esas alıyor. Bu yaklaşımda trafik güvenliği, direksiyon başındaki kişinin yanı sıra altyapı ve yol tasarımı gibi sistemin farklı unsurlarını da kapsıyor.
Geçen yıl trafik kazalarında 6 bin 35 kişi hayatını kaybetti. Bu yılın sonunda can kaybının 5 bin 500 düzeyinde olması bekleniyor. 2027 için belirlenen hedef ise bu sayıyı 4 bine düşürmek. Bunun için kurallara uyulmasının yanı sıra, olası sürücü hatalarının ölümcül sonuçlara dönüşmesini önleyecek altyapı uygulamaları amaçlanıyor.
İşaretleme ve yol çizgilerinde ortak standart
“Kendini ifade eden yollar” yaklaşımı doğrultusunda trafik levhaları, işaretler, yol çizgileri ve ışıklandırmaların sürücülerce kolay anlaşılabilir standartlara kavuşturulması planlanıyor. Hedef, sürücülerin daha önce kullanmadıkları güzergâhlarda da yolun devamını ve izlemeleri gereken yönü rahatça anlayabilmesi.
İşaretlemelerin açık ve birbiriyle uyumlu olmasıyla sürüş sırasında kararsızlık ve yanlış manevraların azaltılması amaçlanıyor. Sarı uyarı levhaları ve şerit çizgileri dahil farklı unsurların ortak standartta buluşturulması da programdaki başlıklar arasında yer alıyor.
Yol kenarlarında kaza sonuçlarını azaltacak düzenlemeler
Araçların kontrolden çıkarak yoldan ayrılması halinde ağır sonuçların önüne geçmek için yol kenarlarında yeni uygulamalar yapılması öngörülüyor. Çarpışmayı engellemeye veya çarpışma yaşandığında hasarı azaltmaya yönelik önlemlerle banketlerin ve yol çevresindeki unsurların ek tehlike oluşturmaması hedefleniyor.
Programda hem kaza olasılığını düşüren hem de kaza meydana geldiğinde can kaybı ve yaralanma riskini azaltan uygulamalara yer veriliyor. Böylece güvenlik, kazaların önlenmesinin yanı sıra sonuçlarının hafifletilmesi üzerinden de ele alınıyor.
Projeler ve bakım çalışmaları yeniden değerlendirilecek
Devam eden ulaştırma projelerinin fizibilite, sürdürülebilirlik, etkinlik, erişilebilirlik, güvenlik ve verimlilik ölçütleriyle gözden geçirilmesi planlanıyor. Değerlendirmelerde mevcut altyapının daha etkili kullanılması ve kara yolu ağının verimliliğinin artırılması öne çıkıyor.
Yeni kara yolu projelerinde köprü ve tünel gibi yüksek maliyetli yapıların gerekmediği güzergâhların tercih edilmesi öngörülüyor. Fizibilite çalışmalarında alternatif güzergâhların da değerlendirilmesiyle yatırım maliyetlerinin ve kaynak kullanımının daha verimli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Bakım ve onarımda ise sorun ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek yerine, arızaların önceden tespit edilip giderilmesine dayalı önleyici bakım yaklaşımı öne çıkarılıyor. Bakım hizmetlerinin zamanında ve yeterli düzeyde yapılması, trafik akışını olumsuz etkileyen darboğazların giderilmesi hedefleniyor. Yol yüzeyindeki bozulmaların büyümeden onarılmasıyla taşıt işletme ve ağır bakım giderlerinin azaltılması, güvenliğin ve trafik akışının korunması amaçlanıyor.
2027 Yıllık Programı, kara yolu güvenliğini altyapıdan bakıma kadar bütüncül biçimde ele almayı ve yıl sonunda trafik kazalarındaki can kaybını 4 bine düşürmeyi hedefliyor.
