Şevket Yusuf Tekindor
TBMM Genel Kurulu, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’ni kabul etti. Düzenleme; tasfiye süreçlerinin SPK gözetiminde yürütülmesini, belirli yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasını ve fonlarla bağlantılı varlıkların geri kazanım sistemine alınmasını öngörüyor.
Tasfiye sürecinde SPK’ya geniş yetkiler verilecek
Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl’ün başkanlık ettiği Genel Kurul’da gündem dışı konuşmaların ve grup başkanvekillerinin değerlendirmelerinin ardından teklif görüşüldü. Yapılan görüşmeler sonunda teklif kabul edilerek kanunlaştı.
Kanunla yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturulmayacak. Tasfiyenin gözetim ve denetimi başta Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) olmak üzere görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. SPK; fon varlıklarının tespiti ve nakde çevrilmesi, değerleme, fon pay sahipliği, ara ve nihai ödeme ile dağıtım sırası dahil tasfiyenin usul ve esaslarını belirleyecek.
Görevli kuruluşlardan yatırımcıların menfaatini korumaları ve fon portföylerinin ekonomik değerini en üst düzeye çıkarmaya çalışmaları beklenecek. SPK, tasfiye sırasında geri alım, hâkim ortağa satış hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi gibi yöntemleri kullanabilecek; geçici olarak farklı fiyat marjı uygulayabilecek ve sermaye piyasası ile borsa mevzuatındaki diğer yöntemlere başvurabilecek. Kurul ayrıca, borsada veya borsa dışında varlık satın alan yatırımcıların belirli bir süre işlem yapıp yapamayacağına karar verebilecek.
Belirli yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme
Tasfiye sırasında elde edilen gelirler, zorunlu giderler düşüldükten sonra malvarlığına eklenecek. Sürecin tamamlanmasıyla tahsil edilen tutarlar, yeniden ödemeye yol açmayacak biçimde geri kazanım hesabına aktarılacak.
Kurulun belirleyeceği fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara bu tutar kadar; net yatırım tutarı 1 milyon lira veya üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek. Dağıtılabilir nakdin yetersiz kalması halinde SPK, en düşük net yatırım tutarına sahip fon pay sahibinden başlayarak asgari ara ödeme tutarını belirleyecek. Ödeme tavanı, ödeme hesabının yapıldığı tarih veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan 1 milyon lirayı aşamayacak.
Ara ödeme karşılığında katılma payı iadesi yapılmayacak; paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilecek. Nihai ödemede, tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya başka hukuki yollarla daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek. Tasfiye kapsamı bloke edilmiş işlemleri de içerecek.
Merkezi Kayıt Kuruluşu, Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği ve tasfiyede görevli diğer kuruluşlar, uygulama için gereken bilgileri Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) vermekle yükümlü olacak. Fon pay sahipliği, görevli kuruluşlarca Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarıyla mutabakat sağlanarak fon ve hesap temelinde belirlenecek.
Fonlarla birlikte hareket edenlere ödeme yapılmayacak
SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine hükmedilen fonlarla birlikte hareket ettiği belirlenen kişi ve kurumlara tasfiye veya geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak. SPK, inceleme ve denetim sonuçlarına göre her fon için zarar ya da kayıp miktarını, sorumlu gerçek ve tüzel kişileri ve sorumluluk tutarlarını belirleyerek TMSF’ye bildirecek. TMSF, sorumluların malvarlığının geri alınması için tahsilat ve takip süreci başlatacak. Bu süreçle ilgili hukuki davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
El konulan varlıklar geri kazanım sistemine alınacak
Sermaye piyasası işlemleriyle ilgili ceza soruşturması veya kovuşturması sırasında el konulan malvarlığı değerleri, fonla bağlantıları ölçüsünde geri kazanım sistemine dahil edilecek. Fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kararıyla ilgili fona ya da geri kazanım hesabına iade edilebilecek.
Doğrudan fona devredilemeyen gayrimenkuller gibi sorumlulara ait diğer varlıklar için TMSF kayyum atanabilecek. Fon, Bankacılık Kanunu’nda tanınan yetkiler çerçevesinde bu varlıkları dava sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek. Yargılama sonunda müsaderesine karar verilen ve fon zararını karşıladığı mahkemece belirlenen değerler, Hazine’ye gelir kaydedilmeksizin ilgili fona; tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına aktarılacak.
Geri kazanım hesabındaki tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine ödeme amacıyla kullanılabilecek. Bu tutarlar başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları dahil haczedilemeyecek; üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak. Bir tutarın birden fazla fonla bağlantılı olması halinde dağıtım esaslarını SPK; fon türü, likidite yeterlik oranı, pay sahipliği yapısı, yatırımcının korunması ve tasfiye oranı gibi ölçütleri dikkate alarak belirleyecek.
Genel Kurul 27 Ekim’de yeniden toplanacak
Teklifin kanunlaşmasının ardından Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi 27 Ekim Salı günü saat 15.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
