Kadir Polat Toban
Rekabet Kurumu, Google’ın yapay zekâ destekli arama hizmetlerine ilişkin soruşturma kapsamında geçici tedbir kararı aldı. İncelemede haber içeriklerinin kullanımı, yayıncıların ekonomik hakları ve yapay zekâ özetlerinin site trafiğine etkisi değerlendirilecek. Karar, Google’a kesin ceza verildiği ya da haber sitelerine otomatik ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.
Soruşturmanın odağında yapay zekâ özetleri var
2 Kasım 2026’da duyurulan süreç, Google’ın “Yapay Zekâ Önizlemeleri” ve “Yapay Zekâ Modu” hizmetlerinin haber yayıncıları üzerindeki etkilerini kapsıyor. Kurum, içerik kullanım koşullarını ve yayıncılar arasında ayrımcılık oluşturabilecek uygulamaları da inceliyor.
Yapay zekâ destekli arama özellikleri, farklı kaynaklardan derlenen bilgileri doğrudan sonuç ekranında sunabiliyor. Kullanıcıların yanıtı görmek için haber sitesine tıklamaması, yayıncıların ziyaretçi ve reklam gelirlerini etkileyebilir. Ancak bu etkinin bütün yayıncılar için aynı olduğu yönünde bir sonuç açıklanmış değil.
Google’ın yayıncılara ödeme yapması kesinleşmedi
Geçici tedbir, haber içeriklerinin ekonomik değerinin gözetildiği ve yayıncılar arasında ayrım yaratmayan koşullar oluşturulmasını hedefliyor. Ücretli lisans anlaşmaları olası yöntemlerden biri olsa da haber başına, gösterim başına veya aylık sabit ödeme yapılmasını zorunlu kılan bir tarife duyurulmadı.
Google’ın ticari sözleşmelerini değiştirmesi, farklı içerik kullanım seçenekleri sunması ya da lisanslama modelleri geliştirmesi mümkün. Tedbire uyum için uygulanacak yöntemin şirket tarafından belirlenmesi bekleniyor.
Yayıncılar yapay zekâ kullanımını reddedebilecek
Kurum, haber sitelerinin içeriklerinin yapay zekâ sistemlerinde kullanılmasını reddettikleri için normal arama sonuçlarındaki görünürlüklerini veya indekslenmelerini kaybetme riskiyle karşılaşmamasını istiyor. Böylece yayıncıların Google Arama’da yer almayı sürdürürken yapay zekâ hizmetleri için ayrı bir tercih yapabilmesi amaçlanıyor.
Bu tercihin teknik olarak nasıl uygulanacağı ve farklı yayıncı grupları için hangi koşulların getirileceği, uyum sürecinde netleşecek. Mevcut tedbir Google’ın yapay zekâ özetlerini Türkiye’de bütünüyle kaldırmasını zorunlu kılmıyor; şirketin içerik kullanımını, sözleşmelerini veya tercih mekanizmalarını değiştirmesi seçenekler arasında.
Tedbire uyulmaması hâlinde günlük ceza gündeme gelebilir
Google’ın geçici tedbir kararındaki yükümlülüklere uymaması durumunda, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesi kapsamında günlük idari para cezası uygulanabilir. Kanundaki esaslara göre hesaplanan yıllık gayrisafi gelirin her gün için on binde beşi oranında ceza söz konusu olabilir. Bunun için yükümlülüğün ihlali ve kanunda belirtilen süre koşullarının oluşması gerekiyor.
Bu olasılık, soruşturma sonunda rekabet ihlali tespit edilmesi hâlinde uygulanabilecek yaptırımdan ayrı. Ayrıca Google’a verilebilecek bir idari para cezası haber yayıncılarına otomatik olarak dağıtılmayacak. Yayıncıların ekonomik kazanımı, lisans anlaşmalarının koşullarına veya ilgili mevzuat kapsamındaki diğer hukuki yollara bağlı olacak.
Ankara’daki yerel gazeteler de süreçten etkilenebilir
Rekabet Kurumunun Ankara merkezli yürüttüğü süreç, başkentte yayın yapan dijital gazeteleri de ilgilendiriyor. Mahalleler, ulaşım hatları, belediye hizmetleri, yerel ekonomi ve şehir tarihine dair özgün haberler, yapay zekâ yanıtlarında kullanılabilecek içerikler arasında bulunuyor.
Bu içeriklerin özetlenmesi okurun kaynak siteye gitme davranışını etkileyebilir. Öte yandan Ankara’daki haber sitelerinin trafik veya reklam geliri kaybına ilişkin kapsamlı ve doğrulanmış yerel bir veri açıklanmadı. Geçici tedbir, Google Discover gösterimlerinin ya da tıklama sayılarının kendiliğinden artacağı anlamına da gelmiyor.
Soruşturmada sonraki aşama
Kurum; içerik kullanımının ekonomik karşılığını, yayıncı sözleşmelerini, medya kuruluşları arasında ayrımcılık bulunup bulunmadığını ve haber sitelerinin ziyaretçi trafiğine olası etkileri inceleyecek. Google’ın geçici tedbire uyum için geliştireceği uygulamalar da sürecin önemli başlıklarından biri olacak.
2 Kasım 2026 itibarıyla kesinleşen gelişme, Google hakkında soruşturma açılması ve geçici tedbir kararı alınması. Şirketin rekabet hukukunu ihlal ettiğine ilişkin nihai bir karar veya dosya kapsamında açıklanmış kesin bir para cezası bulunmuyor.
