Şevket Yusuf Tekindor
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni’nde yaptığı konuşmada, Türkiye’den en az iki üniversitenin dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına girmesini hedeflediklerini söyledi. Özvar, 2026 yılı uluslararası sıralamalarında altı üniversitenin ilk 500’e, bunlardan ikisinin ise ilk 300’e girdiğini bildirdi.
Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen törende konuşan Özvar, Türkiye’de yükseköğretimin son 24 yılda kapasite ve nitelik bakımından ilerleme kaydettiğini belirtti. Ülkede 208 üniversite, yaklaşık 6,3 milyon öğrenci ve 190 bine yaklaşan akademik personel bulunduğunu aktardı.
Bilimsel yayınlarda 15’inci sıraya yükseldi
Özvar’ın paylaştığı bilgilere göre Türkiye, makale ve derleme yayın sayısında 213 ülke arasında 2002’de 29’uncu sıradayken bugün 15’inci sırada bulunuyor. Q1 ve Q2 kategorisindeki dergilerde yayımlanan çalışmaların tüm yayınlar içindeki payı 2019’da yaklaşık yüzde 34 iken 2025’te yüzde 58’i aştı. Araştırma üniversitelerinde bu oran yüzde 79’a ulaşarak OECD ortalamasını yakaladı.
Türkiye’nin 2027 yılına ilişkin başka bir uluslararası sıralamada da 118 ülkeden yaklaşık 3 bin üniversite arasında değerlendirildiğini kaydeden Özvar, 124 üniversiteyle temsil edilen Türkiye’nin, en fazla üniversiteyle yer alan ABD ve Çin’in ardından üçüncü ülke olduğunu söyledi.
Mesleki eğitim ve yeni programlar
Üniversite kaynaklı patent ve faydalı model başvurularının 2022’den bu yana iki katına çıktığını, tescil sayısının 900’e ulaştığını belirten Özvar, mesleki eğitimde “İşletmede Mesleki Eğitim” modelini uygulamaya aldıklarını ifade etti. Yedi ildeki pilot uygulama, yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim gördüğü 185 mesleki ön lisans programını kapsıyor.
Özvar, son üç yılda yapay zekâ, siber güvenlik, tarım ve sağlıkta dijitalleşme ile yeşil dönüşüm alanlarında yaklaşık 80 yeni program açıldığını; yeni nesil programların 160 üniversitede 724’e ulaştığını bildirdi. Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında bu yıl 550 gencin araştırma üniversitelerinde araştırma görevlisi olarak istihdam edileceğini, beş yılda 3 bin genç araştırmacı yetiştirilmesinin amaçlandığını da aktardı.
Geçen yıl başlatılan Veri Analizi Okulu’na yaklaşık 30 bin kişinin katıldığını söyleyen Özvar, yeni modüller ve Sürdürülebilirlik Okulu’yla bu çalışmayı Dijital Yükseköğretim Platformu’na dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtti.
Üniversitelerin uluslararası işbirlikleri
Özvar, üniversitelerin ortak üniversiteler, yurt dışındaki programlar, öğrenci ve akademisyen hareketliliği ile araştırma işbirlikleri üzerinden uluslararası alanda faaliyet yürüttüğünü söyledi. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi ve Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesinin yanı sıra Türkiye-Azerbaycan Üniversitesi ile Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesinin de bu işbirlikleri kapsamında eğitim öğretime başladığını kaydetti.
YÖK’ün, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıyla birlikte 208 üniversitenin COP31’e katkısını koordine ettiğini belirten Özvar, üniversitelerin bilimsel birikimini iklim politikalarına ve uygulanabilir çözümlere yansıtmayı amaçladıklarını ifade etti.
Özvar ayrıca üniversiteleri “Terörsüz Türkiye” hedefini bilimsel çalışmalar, konferanslar, paneller ve çalıştaylarla ele almaya davet ettiklerini söyledi. Gazze’de yükseköğretimin yaşadığı yıkımın etkilerini azaltmak amacıyla Filistinli öğrencilerin öğrenim ücretinden muaf biçimde Türkiye’de eğitim görmesinin sağlandığını, Filistinli akademisyenlere üniversitelerin kapılarının açıldığını ve Gazze’de uzmanlık eğitimi alamayan hekimlerin Türkiye’de eğitimini sürdürebilmesi için düzenlemeler yapıldığını aktardı.
