Angaralı
Küba, enerji krizini aşmak ve petrol üretimini artırmak amacıyla petrol arama ve üretim sektöründe yeni bir hukuki düzenleme yaptı. Yabancı şirketler için sözleşme koşulları esnetilirken, petrol ve doğal gaz kaynakları üzerindeki devlet kontrolü korunuyor.
Yatırım sözleşmelerinin süreleri uzatıldı
Yeni düzenlemeyle 1938 ve 1959 tarihli yasalar yürürlükten kaldırıldı; petrol sektöründeki yatırım modelleri yeniden belirlendi. Küba basınında aktarılan bilgilere göre eski yasalar, mevcut anayasal yapı ve güncel sosyoekonomik koşullar karşısında yetersiz görülüyordu.
Üretim paylaşım sözleşmeleri, 10 yıllık uzatma seçeneğiyle 40 yıla kadar yapılabilecek. Petrol imtiyazlarında da 10 yıllık uzatma imkânı bulunurken toplam süre 30 yıla kadar çıkabilecek. Petrol hizmet sözleşmeleri ise şirketlerin sektöre katılımını sağlayacak modeller arasına alındı.
Düzenleme, uzun vadeli yatırımları ve petrol arama faaliyetleri için gereken sermayenin ülkeye çekilmesini hedefliyor.
Devlet kaynaklar üzerindeki yetkisini koruyor
Yabancı yatırımın önünü açan değişiklikler, enerji kaynaklarının mülkiyetinde devletin belirleyici rolünü değiştirmiyor. Petrol, doğal gaz ve bunlarla bağlantılı maddelerin bulunduğu yataklar “tüm halkın sosyalist mülkiyetinde” kabul ediliyor. Bu kaynaklar devredilemezlik, zaman aşımına uğramazlık ve haczedilemezlik ilkelerine tabi tutuluyor.
Devlet, ulusal güvenlik gerekçesiyle ruhsat ve imtiyaz başvurularını reddedebilecek. Ulusal enerji güvenliği için gereken hidrokarbonların temininde de rekabetçi piyasa koşulları çerçevesinde devlete öncelik tanınıyor.
Üretim paylaşımında maliyet tavanları getirildi
Üretim paylaşım sözleşmelerinde maliyetlerin karşılanması için kullanılabilecek oran, karada ve sığ sularda yüzde 65; derin sularda yüzde 75 olarak belirlendi. Bu sınırlar, üretim gelirinin maliyet karşılamaya ayrılabilecek bölümünü düzenliyor.
Şirketlere çevre ve güvenlik sorumluluğu
Petrol ve doğal gaz faaliyetleri yüksek riskli işler kapsamında değerlendirildi. İşletmeci şirketler, kusur veya ihmal kanıtlanmasa dahi faaliyetlerinden kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulabilecek.
Doğal gazın acil durumlar dışında atmosfere salınması veya yakılarak imha edilmesi yasaklandı. Ayrıca tesislerin ve operasyonların fiziki güvenliği işletmeci şirketlere verildi. Düzenleme, karaborsa ve yakıt dağıtımındaki usulsüzlüklerin arttığı bir dönemde ihlal ve suçlara karşı ağır yaptırımlar da öngörüyor.
Enerji krizi yatırım hamlesinin arka planında
Yeni düzenleme, ABD’nin petrol kısıtlamaları ve ekonominin kilit sektörlerini etkileyen ikincil yaptırımların enerji kaynaklarına erişimi zorlaştırdığı bir dönemde geldi. Elektrik kesintileri günlük yaşamı ve toplu taşımayı aksatırken, hastanelerin hizmet kapasitesinin asgari düzeye gerilediği belirtiliyor. Kayıt dışı piyasalarda gıda ve ilaç fiyatlarının yükselmesi de yaşam koşullarını ağırlaştırıyor.
Küba yönetimi, uzun vadeli sözleşmeler ve esnetilmiş faaliyet koşullarıyla uluslararası şirketlerden yatırım çekmeyi amaçlıyor. Düzenlemenin üretime katkısı, yatırımcı ilgisine ve projelerin hayata geçirilme hızına bağlı olacak.
