Angaralı
Yabancı yatırımcılar ve özel nitelikli kişilere verilen istisnai vatandaşlık, güvenlik riskleri veya başvuru dosyasındaki usulsüzlükler nedeniyle iptal edilebiliyor. Kararın tebliğinin ardından idare mahkemesinde dava açmak için 60 günlük süre bulunuyor.
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 12. maddesi kapsamında olağan başvuru şartları aranmaksızın verilen vatandaşlıklar denetime tabi. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen süreçlerde güvenlik incelemesi veya dosya kontrolü sonucunda vatandaşlık iptal edilebiliyor ya da başvuru işlemden kaldırılabiliyor.
İptal veya işlemden kaldırma nedenleri
Arşiv araştırmalarında sahte belge ya da yanıltıcı beyan belirlenmesi ve ulusal güvenlik açısından risk görülmesi, iptal kararına dayanak olabiliyor. Kamu düzenine aykırı eylemler ve yasa dışı örgüt bağlantısı şüphesi de incelemelerde değerlendirilen unsurlar arasında sayılıyor.
Başvurudaki tercüme belgelerinde, aile bağlarını gösteren resmî evraklarda, apostilli belgelerde veya kimlik fotokopilerinde tespit edilen teknik hatalar da dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açabiliyor. Kaynakta, bazı dosyaların olumsuz bir tespit olmaksızın sistemsel veya politika değişiklikleri nedeniyle toplu biçimde işlemden kaldırılabildiği de belirtiliyor.
Kararın tebliğinden sonra 60 gün içinde dava açılabiliyor
Kararın gerekçesini öğrenmek isteyen kişi, İçişleri Bakanlığına veya bağlı bulunduğu İl Nüfus Müdürlüğüne dilekçeyle başvurabiliyor. İptal ya da işlemden kaldırma kararının haksız olduğunu düşünenlerin, tebligatın ardından idare mahkemesinde iptal davası açmak için 60 günü bulunuyor.
Bu süre içinde dava açılmaması hâlinde idari karar kesinleşiyor ve vatandaşlık kayıtları sistemden siliniyor. Bu nedenle itiraz ve dava sürecinde yasal sürenin gözetilmesi önem taşıyor.
Mahkeme doğrudan vatandaşlık veremiyor
İdare mahkemesi işlemi hukuka aykırı, gerekçesiz veya orantısız bulursa iptal kararı verebiliyor. Ancak mahkeme doğrudan vatandaşlık verilmesine hükmetmiyor; idarenin dosyayı işlemden kaldırma kararını ortadan kaldırabiliyor.
İptal kararının ardından İçişleri Bakanlığının dosyayı yeniden sisteme alarak değerlendirmesi gerekiyor. İlk derece mahkemesinde aleyhine karar çıkanlar Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusu yapabiliyor; ardından Danıştaya temyiz yolu da açık bulunuyor. Dosyanın iptal kararı sonrasında yeniden değerlendirmeye alınmasının 6 ila 12 ay sürebildiği aktarılıyor.
