Kadir Polat Toban
Fransa’da yüzlerce süpermarketin soğutma sistemlerinin siber saldırıyla hedef alınmasının ardından, benzer bir riskin Türkiye ve Ankara’daki marketler için de geçerli olup olmadığı gündeme geldi. Kontrol sistemlerine müdahale edilen bazı mağazalarda sıcaklıkların 50 dereceye çıktığı, gıdaların imha edildiği ve yangın vakalarının yaşandığı bildirildi.
Olay, 11 Ekim’i 12 Ekim 2026’ya bağlayan gece meydana geldi. Buzdolabı, dondurucu ve soğuk hava depolarını yöneten dijital sistemlerin hedef alındığı saldırıyla ilgili Paris Savcılığı soruşturma başlattı. Fransa’nın ulusal siber güvenlik kurumu CERT-FR, soğutma sistemlerini uzaktan yönetmeye yarayan bazı kontrol cihazlarının ele geçirildiğini doğruladı.
Saldırıda soğutma kontrol sistemleri hedef alındı
Saldırganların kasa ya da ödeme altyapıları yerine, soğutma ünitelerinin dijital kontrollerine müdahale ettiği aktarıldı. Reuters ve Associated Press’in haberlerine göre bazı cihazlarda otomatik buz çözme işlevi sürekli çalıştırıldı ve sıcaklıklar 50 dereceye kadar yükseldi. Soğuk zincirin bozulması sonucu etkilenen mağazalardaki gıdalar imha edildi; olayla bağlantılı yangınlar da soruşturma kapsamına alındı.
Intermarché, Netto, Coopérative U, Carrefour ve Monoprix zincirlerinin bazı mağazaları saldırıdan etkilendi. Mağaza sayısına ilişkin açıklamalar ise farklılık gösterdi. İlk bildirimlerde en az 350-400 marketten söz edilirken, Fransa Maliye Bakanı Roland Lescure’ın parlamentoda yaklaşık 700 marketin etkilendiğini açıkladığı AP tarafından aktarıldı.
Saldırının arkasındaki kişi veya grup açıklanmadı. Olayı üstlenen bir grup ya da kamuoyuna yansıyan bir fidye talebi bulunmuyor; dolayısıyla saldırının motivasyonu da netleşmiş değil.
CERT-FR dört kontrol sistemi ailesine dikkat çekti
CERT-FR, 12 Ekim’de yayımlayıp 13 Ekim’de güncellediği uyarıda Danfoss AK-SM, Danfoss AK-SC, Copeland XWEB ve Dixell XWEB ürün ailelerini belirtti. Ticari soğutma tesisatlarını uzaktan izleyip yönetebilen bu sistemlerin yönetim arayüzlerinin doğrudan internete açık bırakılmasının güvenlik riski oluşturduğu vurgulandı.
Danfoss, etkilenen cihazların önemli bölümünün kullanım ömrünü tamamlamış veya eski yazılımlarla çalışan modeller olduğunu bildirdi. Bu cihazların bir kısmı güvenlik güncellemesi almıyor. Reuters’ın 13 Ekim tarihli araştırmasında, Shodan üzerinden en az 4 bin 500 Danfoss yönetim arayüzüne internetten erişilebildiği tespit edildi. Ancak bu arayüzlerin tamamının savunmasız olduğu ya da saldırıya uğradığı doğrulanmış değil.
Türkiye ve Ankara için teknik risk
Fransa’daki olay, aynı saldırının Türkiye’de yaşandığını veya belirli bir market zincirinin savunmasız olduğunu göstermiyor. Bununla birlikte, eski yazılım kullanan, güvenlik güncellemeleri yapılmamış ya da yönetim ekranları VPN gibi şifreli bağlantılar yerine doğrudan internete açık bırakılmış soğutma kontrol sistemleri teknik açıdan benzer bir tehdide maruz kalabilir.
Marketlerin dijital güvenlik planlarında yalnızca bilgi işlem ve ödeme ağlarını değil; soğutma, havalandırma ve enerji yönetimi gibi fiziksel altyapıları da ele alması gerekiyor. Bilgi teknolojileri (IT) ağları ile operasyonel teknoloji ağlarının birbirinden yalıtılması, bu tür saldırıların etkisini sınırlamak için öne çıkan önlemler arasında.
Ankara’da Gimat (Macunköy) ve Kahramankazan gibi bölgelerde soğuk hava depoları ile yerel ve ulusal zincir marketlerin İç Anadolu lojistik merkezleri bulunuyor. Bu merkezlerde kullanılan soğutma sistemlerinde yaşanabilecek olası bir güvenlik açığı, başkentin gıda tedarik zincirini etkileyebilir.
