Kadir Polat Toban
DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) Eylül 2026 enflasyon raporuna göre asgari ücretin enflasyon karşısındaki kaybı 6 bin 828 TL’ye ulaştı. Raporda gıda fiyatlarının 2005’ten bu yana 54,5 kat arttığı, dar gelirli hanelerin bütçesinde gıdaya ayrılan payın azaldığı belirtildi.
Eylül enflasyonu yıllık yüzde 29,73 oldu
TÜİK verilerine göre tüketici fiyat endeksi Eylül 2026’da aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. On iki aylık ortalama enflasyon yüzde 31,49, yılın aralık ayına göre artış ise yüzde 24,32 olarak kaydedildi.
Yıllık en yüksek fiyat artışı yüzde 48,62 ile eğitim grubunda gerçekleşti. Eğitim harcamaları aylık bazda da yüzde 14,19’luk artışla ilk sırada yer aldı; giyim ve ayakkabı grubundaki aylık artış yüzde 3,98 oldu. DİSK-AR, ücretlerin alım gücünün yüksek enflasyon nedeniyle gerilediğini ve gelir dağılımındaki bozulmanın sürdüğünü bildirdi.
Raporda asgari ücretin Eylül 2026 itibarıyla enflasyon karşısındaki kaybı net 6 bin 828 TL olarak hesaplandı.
Gıda fiyatları 2005’ten bu yana 54,5 kat yükseldi
DİSK-AR raporunda, enflasyon artış hızındaki yavaşlamanın fiyatların düştüğü anlamına gelmediği, fiyatların yükselmeyi sürdürdüğü ifade edildi. 2005’ten bu yana ortalama madde fiyatları 36,9 kat artarken, gıda fiyatlarındaki artış 54,5 kat olarak hesaplandı.
Rapora göre gıda fiyatlarının genel fiyat ortalamasından daha hızlı yükselmesi, bütçesinin önemli bölümünü beslenmeye ayıran düşük gelirli hanelerin geçim sıkıntısını artırıyor.
En düşük gelir grubunun gıda bütçesi azaldı
Raporda, Türkiye’de en düşük gelirli yüzde 20’lik grubun toplam gelirden yüzde 6,4 pay aldığı, en yüksek gelirli yüzde 20’lik grubun payının ise yüzde 48 olduğu aktarıldı.
Son iki yılda en düşük gelir grubunun hane bütçesinde gıdaya ayırdığı pay yüzde 36’dan yüzde 29,2’ye geriledi. DİSK-AR, kira ve konut giderlerindeki artışın dar gelirli haneleri gıda harcamalarını azaltmaya yönelttiğini belirtti. En yüksek gelir grubunda gıdanın bütçe içindeki payı yüzde 12,4 olarak verildi.
DİSK-AR’dan TÜİK’in madde fiyat listesine ilişkin açıklama
Raporda, TÜİK’in madde fiyat listesini Haziran 2022’de açıklamayı durdurmasının ardından verilerin açıklanması için açılan davaya da yer verildi. Ankara 6. İdare Mahkemesi, 31 Mart 2023 tarihli kararında listenin yayımlanmasının TÜİK’in kanuni görevi olduğuna hükmetti. DİSK-AR, istinaf sürecinden geçerek kesinleştiğini belirttiği karara rağmen verilerin açıklanmadığını savundu.
