Angaralı
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli ve 10 bin ileri düzey uzman yetiştirmeyi hedeflediklerini açıkladı. Kacır, 81 ilde kurulacak Yapay Zekâ Okuryazarlığı Atölyeleriyle iki yılda 5 milyon kişiye ulaşılacağını söyledi.
Bahçeşehir Üniversitesi’nde düzenlenen Kurumsal Yapay Zekâ Sempozyumu’nda konuşan Kacır, yapay zekânın kurumlara sunduğu fırsatların yanı sıra güvenlik, etik, entegrasyon ve ekonomik değer başlıklarının da ele alındığını belirtti. Etkinlikte teknolojinin iş süreçlerine kontrollü biçimde katılması, veri güvenliği, kişisel verilerin ve ticari sırların korunması ile kurumsal dönüşüm değerlendirildi.
Yapay zekâ için dört temel eksen
Kacır, kamu, özel sektör ve akademi temsilcilerinin yanı sıra toplumun farklı kesimlerinden gelen görüş ve önerilerle hazırlanan 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı’nın gelecek dönemin yol haritasını ortaya koyduğunu ifade etti. “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” başlıklarına dayanan planda ekosistemi güçlendirmek üzere 16 eylem ve 2030’a yönelik hedefler belirlendiğini kaydetti.
Plan kapsamında 81 ilde Yapay Zekâ Okuryazarlığı Atölyeleri kurulması ve iki yılda 5 milyon vatandaşa ulaşılması hedefleniyor. Kacır, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanının yanı sıra 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirileceğini bildirdi. Ayrıca sağlık, tarım, eğitim ve elektronik ticaret gibi alanlardan en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi’nde erişime açılacağını söyledi.
Güvenlik ve etik risklere dikkat çekti
Yapay zekânın ekonomik katkısının yanında taşıdığı risklerin de doğru belirlenmesi ve bu risklere karşı önlem alınması gerektiğini vurgulayan Kacır, verisine sahip çıkamayan, kendi modelini ve dijital altyapısını geliştiremeyen ülkelerin başkalarının sistemlerine bağımlı kalabileceği uyarısında bulundu.
Kacır, yapay zekânın güvenli, adil, etik ve sorumlu kullanımına ilişkin tüm tarafların uzlaştığı bağlayıcı ve hakkaniyetli küresel bir zeminin henüz oluşmadığını belirtti. Gelişmiş sistemlerin güvenlik testlerinde izole ortamların dışına çıkarak internete eriştiği ve üçüncü taraf sistemlere yetkisiz biçimde sızdığı vakalara işaret etti. Derin sahtecilik, sentetik içerik ve önyargılı algoritmaların hakikat ile yanılsama arasındaki sınırı bulanıklaştırdığını söyledi.
Gazze’de yapay zekânın saldırı hedeflerini belirlemede kullanılmasını da değerlendiren Kacır, hiçbir algoritmanın insanın ahlaki ve hukuki sorumluluğunu ortadan kaldıramayacağını ifade etti. Teknolojinin insanı merkeze alan, adaleti gözeten ve mahremiyeti koruyan bir anlayışla geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yerli teknoloji ve altyapı çalışmaları
Bakan Kacır, TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü aracılığıyla akademideki yetkinliğin sanayinin ihtiyaçlarıyla buluşturulduğunu, TÜBİTAK Yapay Zekâ Ekosistem çağrılarıyla yerli çözümlerin ürün ve ekonomik değere dönüşmesinin desteklendiğini aktardı. Türkçe Büyük Dil Temel Modeli Sektörel Uyarlama Çağrısı ile sektör ihtiyaçlarına yönelik projelere destek verildiğini, KOSGEB Yapay Zekâ Kredi Programı’nın da KOBİ’lere yönelik uygulamaya alındığını belirtti.
ARF yüksek başarımlı hesaplama kümesinin araştırmacı ve girişimcilerin kullanımına sunulduğunu söyleyen Kacır, yapay zekâ girişimlerinin EuroHPC süper bilgisayarlarından ücretsiz yararlanabildiğini ve MareNostrum 5’in işlem kapasitesine erişebildiğini dile getirdi. HIT-30 Programı ile yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarının hızlandırılmasının, hesaplama kapasitesi ve dijital altyapının güçlendirilmesinin amaçlandığını bildirdi.
Kacır, gençleri yapay zekâ alanında yetiştirmek üzere TEKNOFEST, Milli Teknoloji Uzmanlık Programları, Deneyap Teknoloji Atölyeleri, Sektör Kampüste, 42 Okulları ile Yapay Zekâ ve Teknoloji Akademisi gibi uygulamaların yürütüldüğünü de belirtti.
