Kadir Polat Toban
Fransa’da öğrencilerin protestolarında görülen “Bismillah, c’est les ténèbres” sloganı, bir Snapchat mesajının sosyal medyada paylaşılmasının ardından gündeme geldi. Fransızca ve Arapça ifadeleri bir araya getiren pankart, kısa sürede Avrupa’daki bazı gösterilerde de kullanıldı.
Slogan ne anlama geliyor?
“Bismillah” Arapça kökenli bir ifade ve “Allah’ın adıyla” anlamına geliyor. Fransızca “C’est les ténèbres” ise “Bu karanlık” şeklinde çevriliyor. İki bölümün dilbilgisi bakımından uyumsuz görünmesi, öğrenciler arasında sloganın makine çevirisiyle oluşturulmuş olabileceği yorumlarına yol açtı. İfade TikTok ve Instagram’da da yayıldı.
Snapchat mesajı ve gizli polis iddiası
Sloganın, ekim ayında protestoları koordine etmek için kurulan bir Snapchat grubundaki mesajdan çıktığı bildirildi. “Mamadou” adlı bir kullanıcının gruba “Selam, Allah’ın adıyla (Bismillah), bu karanlık (C’est les ténèbres). Barikat ne zaman, kardeş vallahi?” diye yazdığı aktarıldı.
Mesajdaki Cezayir bayrağı emojisi ve yapay bulunan üslup, hesabın gizli polise ait olabileceği şüphesini doğurdu. Bazı internet kullanıcıları, hesapların sinyal konumlarının karakollara yakın noktalar olduğunu öne sürdü. Fransa İçişleri Bakanı Nunez ve yetkili merciler, iddialara ilişkin soruları yanıtsız bıraktı.
Öğrenci protestoları nasıl başladı?
Protestoların başlangıcı, 18 Eylül’de Paris’in güneydoğusundaki Creteil bölgesine dayanıyor. Öğrenciler uzun okul günleri, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları ve öğretmen devamsızlığına tepki gösterdi. Göstericiler, bu sorunların özellikle işçi sınıfının yaşadığı banliyöleri ve azınlık topluluklarını etkilediğini savundu.
2 Ekim’deki okul ablukaları nedeniyle yaklaşık 400 okul eğitime ara verdi. Öğrenci eylemleri, 17 Ekim Cumartesi günü hayat pahalılığına karşı düzenlenen halk yürüyüşleriyle birleşti.
Slogan başka Avrupa kentlerinde de kullanıldı
İfade, Fransa dışındaki eylemlerde de pankartlara taşındı. Greta Thunberg’in 13 Ekim’de Paris’in kuzeyindeki Seine-Saint-Denis’de grev yapan öğrencileri ziyareti sırasında sloganı kullandığı aktarıldı. 9 Ekim’de Brüksel’deki bütçe kesintisi protestolarında, 15 Ekim’de Bologna’daki öğrenci eylemlerinde ve hafta sonu Milano’daki gösterilerde de sloganın yer aldığı bildirildi.
