Kadir Polat Toban
Ankara’da bahar ve yaz aylarında görülebilen ani fırtınalarda açık alanda yıldırım riski artabiliyor. AFAD’ın korunma önerileri arasında yere uzanmak yerine çömelmek, tek başına duran ağaçlardan uzak durmak ve mümkünse kapalı bir araca sığınmak bulunuyor.
Türkiye’de 2023 yılında kaydedilen 1.475 sıra dışı hava olayının yüzde 6’sı yıldırım düşmesi vakalarından oluştu. Ankara’da kısa sürede şiddetli fırtınaya dönüşebilen Kırkikindi yağışlarında, açık alanda yakalananların yıldırımdan korunmak için doğru adımları bilmesi önem taşıyor.
Açık alanda yere uzanmak riski artırıyor
Yıldırımın toprağa düşmesiyle elektrik yükü çevreye yayılabiliyor. Yere boylu boyunca uzanmak, vücudun toprakla temas eden alanını genişlettiğinden akıma maruz kalma riskini artırıyor. Bu nedenle açık alanda yere yatmak güvenli bir korunma yöntemi değil.
Kapalı bir bina ya da üstü kapalı araç bulunmuyorsa arazinin en alçak noktasına geçip çömelmek öneriliyor. Ayakları bitişik tutmak, elleri yere değdirmemek ve toprakla teması ayak tabanlarıyla sınırlamak gerekiyor.
Ağaçlardan ve metal eşyalardan uzak durun
Tek başına duran bir ağacın altına sığınmak tehlike yaratabilir; yıldırım yüksek ve sivri cisimlere yönelebilir. Ormanlık alanda ise eşit yükseklikteki alçak ağaç kümelerinin arasındaki boşluklar tercih edilebilir.
Metal telli şemsiyeler açık arazide risk oluşturabilir. Kamp malzemesi, kazma, kürek ve bisiklet gibi metal eşyalara dokunmaktan kaçınılmalı. Fırtınaya grup halinde yakalananlar, aralarında en az 1,5 metre mesafe bırakarak dağılmalı; bu, olası bir çarpılmada zincirleme etkiyi azaltabilir.
Kapalı otomobil güvenli sığınaklardan biri
Üstü kapalı otomobiller, fırtına sırasında güvenli sığınak seçenekleri arasında yer alıyor. Koruma, lastiklerin yalıtkanlığından değil, metal gövdenin Faraday kafesi gibi davranarak elektrik akımını dış yüzeyden toprağa iletmesinden kaynaklanıyor. Araç içindeyken camları kapalı tutmak ve metal yüzeylere dokunmamak gerekiyor.
