Kadir Polat Toban
Türkiye’nin eylül ayı ihracatı yıllık yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara yükseldi. Ankara, yaklaşık 1,7 milyar dolarlık ihracatla iller arasında üçüncü sırada yer aldı.
Ticaret Bakanlığının 3 Ekim’de açıkladığı geçici dış ticaret verilerine göre, Türkiye’nin ihracatı Eylül 2026’da geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,4 artışla 25 milyar 976 milyon dolara çıktı. İthalat yüzde 5,9 yükselerek 31 milyar 208 milyon dolar oldu.
Dış ticaret açığı, geçen yılın eylül ayındaki 6 milyar 957 milyon dolardan 5 milyar 232 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 76,4’ten yüzde 83,2’ye çıktı.
Ankara 1,7 milyar dolarla üçüncü sırada
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre Ankara, eylül ayında yaklaşık 1,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. İstanbul 9,5 milyar doların üzerindeki ihracatla ilk sırayı alırken Kocaeli yaklaşık 2,2 milyar dolarla ikinci oldu.
Başkent ihracatında savunma ve havacılık, elektrik-elektronik, makine ve teknoloji yoğun üretim öne çıkan alanlar arasında yer alıyor. Savunma sektöründeki yüksek katma değerli üretim ve Ankara merkezli şirketlerin ağırlığı, bu kalemi kent açısından ayrıca önemli kılıyor.
Otomotiv ihracat lideri, artışta farklı sektörler etkili
Eylül ayında en fazla ihracat yapan sektör otomotiv oldu. Sektörün ihracatı 3 milyar 657 milyon dolardan 3 milyar 940 milyon dolara yükseldi; yıllık artış yüzde 7,7 olarak kaydedildi.
Yıllık ihracat değerindeki artışta ise mücevher, kimyevi maddeler ve elektrik-elektronik sektörleri öne çıktı. Bu üç sektördeki toplam artış 2,2 milyar dolara yaklaştı.
Mücevher ve elektrik-elektronik sektörlerinde güçlü artış
Mücevher ihracatı yaklaşık 498 milyon dolardan 1 milyar 512 milyon dolara yükseldi. Yüzde 203’ü aşan artışla sektörün ihracat değeri yaklaşık üç katına çıktı ve yıllık artış yaklaşık 1 milyar dolara yaklaştı.
Elektrik-elektronik ihracatı da 1 milyar 507 milyon dolardan 2 milyar 63 milyon dolara ulaştı. Yaklaşık 556 milyon dolarlık artış, yıllık bazda yüzde 36,9’a karşılık geldi.
Kimyevi maddeler ve mamulleri, 3 milyar doların üzerindeki ihracatıyla otomotivin ardından en fazla ihracat yapan sektörlerden biri oldu.
Savunma ihracatı 634 milyon dolara ulaştı
Savunma ve havacılık sanayisinin eylül ayı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 artarak yaklaşık 634 milyon dolara çıktı. Sektörün ocak-eylül dönemindeki toplam ihracatı ise 6,9 milyar doları aştı.
Makine ve aksamları sektöründe eylül ihracatı yaklaşık 955 milyon dolar olurken yıllık artış yüzde 1,5 civarında kaldı. Veriler, ihracat artışının sektörlere eşit ölçüde yayılmadığını gösterdi.
Enerji hariç karşılama oranı yüzde 100,3
Toplam dış ticarette ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2 olarak hesaplandı. Enerji ürünleri hariç tutulduğunda oran yüzde 100,3’e çıktı; bu hesaplamada ihracat ithalatı sınırlı ölçüde aştı.
Enerji ve altın birlikte hesap dışında bırakıldığında karşılama oranı yüzde 97,7 oldu. Karşılaştırma, enerji ithalatının dış ticaret açığı üzerindeki etkisine işaret ederken altın işlemlerinin aylık dengeyi görece olumlu etkilediğini ortaya koydu.
İhracat değeri yükselirken miktar yüzde 0,6 azaldı
Eylül ayındaki yüzde 15,4’lük değer artışı, ihraç edilen ürün miktarındaki yükselişten kaynaklanmadı. TİM verilerine göre ihracat dolar bazında artarken miktar bazında yüzde 0,6 geriledi. Ocak-eylül döneminde de ihracat değerindeki artışa karşın miktar tarafında düşüş görüldü.
Eylül rakamları, Ticaret Bakanlığının idari kayıtlara dayalı geçici verilerinden oluşuyor. TÜİK’in yayımlanmış son aylık dış ticaret bülteni ağustos dönemine ait; eylül 2026 istatistiklerinin 28 Ekim’de açıklanması bekleniyor.
Genel tabloda otomotiv 3,94 milyar dolarla ihracat liderliğini korurken, mücevher, kimya ve elektrik-elektronik yıllık artışa güçlü katkı sağladı. Savunma ve havacılık ihracatı da yükseldi; makine sektöründeki artış ise sınırlı kaldı.
